تشریفات انتقال کالا تحت رویه عبور داخلی (ترانزیت داخلی)

سمه تعالی

126083/95/39953/73/244
11/07/1395

به :کلیه گمرکات کشور

باسلام و احترام

پیرو بخشنامه شماره 46454‏/93 مورخ 19‏/3‏/93 و 188455‏/93 مورخ 15‏/10‏/93 ریاست محترم کل گمرک جمهوری اسلامی ایران و بخشنامه شماره 39953‏/95 مورخ 4‏/3‏/95 این مرکز و به منظور ساماندهی و وحدت عمل در کنترل تشریفات انتقال کالا تحت رویه عبور داخلی، دستور فرمایید بشرح ذیل اقدام نمایند:
1-عبور داخلی از گمرکات مرزی به سایر گمرکات امکانپذیر نبوده و و صاحبان کالا موظف به ترخیص کالای خود در گمرک ورودی بوده و موارد استثنا بشرح ذیل می باشد.
الف: موارد مشمول تبصره 3 ماده 60 قانون امور گمرکی که در اسنادحمل صریحا شهرهای داخلی ذکر شده.
ب: شرکت های تعاونی مرزنشین پس از احراز مالکیت کالا و استعلام میزان سهمیه مجاز قابل استفاده و در صورت قید گمرک مقصد در اسناد حمل.
ج: کالای وارده به نام واحدهای تولیدی به مقاصد مورد درخواست در صورت وجود پروانه تاسیس یا بهره برداری مرتبط با کالای وارده .
د: عبور داخلی کالاهای وارده جهت شرکت در نمایشگاه های بین المللی .
2‏- عبور داخلی خودرو و ماشین آلات راهسازی ، لوازم خانگی(حتی قطعات) ،سیگار و محصولات دخانی،تلفن همراه و لوازم جانبی ، طلا و جواهرات و سایر فلزات گران قیمت ، پیش سازه های مواد مخدر ، رایانه و نوت بوک و لوازم جانبی و تجهیزات رایانه،دوربین عکاسی و مدار بسته و قطعات و تجهیزات آنها ، دارو وکالاهای بهداشتی و آرایشی ، تجهیزات پزشکی ، پارچه ، چینی آلات و سرامیک ، اسباب بازی ، انواع فرش ، لاستیک ، لوازم یدکی خودرو ، شیر آلات بهداشتی ، مواد خوراکی ، چسب به مقصد گمرکات لرستان(خرم آباد)، یاسوج، شهرکرد، زرندیه، ساوه، همدان، زنجان، خوی، ایلام، نمایشگاه تهران، گناوه، بندرلنگه، سنندج، بجنورد و ساری ممنوع می باشد.
توجه: ارسال کلیه محموله های ترانزیتی منوط به بارگیری در محفظه های حمل حائظ شرایط بوده وکنترل کالاهایی از قبیل میوه با دستگاه های پرتو نگار قبل از انجام تشریفات در گمرکات مجهز به این دستگاه های الزامی می باشد. همچنین لازم است اعلام وصول محموله های واصله در اسرع وقت صادر شده وپیگیری های لازم بدین منظور از گمرک مبداء صورت پذیرد.
علی اکبر شامانی
سرپرست محترم مرکز واردات و امور مناطق آزادو ویژه

چگونگی انجام تشریفات کالاهای ترانزیت داخلی و خارجی

بخشنامه گمرک ایران درخصوص چگونگی انجام تشریفات کالاهای عبور داخلی و خارجی

شماره : ۶۷۱۲۶/۱۰۸/۲۱۷/۵۵                                              تاریخ: ۱۷/۰۴/۱۳۹۳

 با سلام و احترام- پیرو بخشنامه شماره ۲۰۸۲۰/۹۳ مورخ ۱۰/۲/۹۳ دفتر نظارت بر ترانزیت و با عنایت به تأکید مقام محترم ریاست کل، نظر به اهمیت کنترل وسایط نقلیه حامل کالاهای عبوری، ضمن الزام بر رعایت دستورالعمل فوق الذکر و شیوه نامه الصاقی در خصوص چگونگی نصب و راه اندازی سیستم GPS، موارد ذیل نیز جهت اجرای دقیق ابلاغ می گردد:

۱-خروج کامیون های ایرانی و خارجی حامل کالای عبوری از آن گمرک پس از استقرار شرکت پیمانکار، منوط به تجهیز و راه اندازی دستگاه GPS بر روی کامیون ها بوده و گمرکات موظفند از صدور مجوز بارگیری و تردد کامیون های ایرانی و خارجی حامل کالای عبوری فاقد تجهیزات سیستم GPS خودداری نمایند.

۲-کامیون های عبوری که مجهز به سیستم مزبور نیستند در بدو ورود به کشور و یا گمرکات مبدأ باید توسط شرکت های حمل و نقل و شرکت پیمانکار با نظارت گمرک محل، مجهز به GPS گردیده و سپس تشزیفات قانونی صورت گیرد.

۳-گمرکات موظفند محل و تجهیزات لازم متناسب با حجم کار، ساعت کاری و تعداد نیروی انسانی مورد نیاز در اختیار شرکت پیمانکار قرار داده و موضوع الزام نصب GPS به نحو مقتضی به اطلاع شرکت های حمل و نقل فعال در آن گمرک برسد.

۴-شرکت پیمانکار موظف است علاوه بر نصب و راه اندازی سیستم مزبور بر روی کامیون، آموزش های لازم را در خصوص چگونگی تخلیه داده ها و نحوه استفاده از اطلاعات به همکاران ذیمدخل (واحدهای ذیربط و حراست) به عمل آورد.

۵-گمرکات مقصد موظفند در صورتی که گمرک مبدأ / ورودی، کامیونی را بدون نصب GPS به آن گمرک ارسال نموده، مراتب را به گمرک ورودی و دفتر نظارت بر ترانزیت اعلام نمایند.

۶-چنانچه در گمرک مقصد بر اساس اطلاعات موجود در GPS، مشخص گردید که شرکت حمل و نقل مرتکب تخلف شده است، بدواً موضوع می بایست به بالاترین مقام آن گمرک گزارش و با نظر ایشان و پس از تنظیم صورتجلسه اقدامات قانونی لازم معمول و مراتب به دفتر نظارت بر ترانزیت نیز اعلام شود.

۷-با توجه به اهمیت موضوع، در گمرکاتی که سامانه مذکور تا کنون اجرایی گردیده، می بایست گزارشی جامع از عملکرد را با لحاظ مفاد بخشنامه شماره ۶۳۵۶۷/۹۳ مورخ ۱۱/۴/۹۳ (تصویر پیوست) دفتر نظارت بر ترانزیت و پس از آن کلیه گمرکات مرتبط با موضوع اعلامی، می بایست هر پانزده روز گزارش اقدامات انجام شده را تهیه و به دفتر مذکور، همچنین دفتر بازرسی و مدیریت عملکرد ارسال نمایند.

ضمناً متعاقباً برنامه زمانبندی استقرار شرکت پیمانکار در سایر گمرکات کشور نیز از سوی دفتر نظارت بر ترانزیت اعلام می گردد.

در پایان انتظار دارد در این خصوص مدیران محترم گمرکات اجرایی ضمن نظارت بر انجام بهینه امور، در جهت رفع مشکلات احتمالی نیز تلاش لازم را به عمل آورند.

علی مددی جهرمی-معاون حقوقی و نظارت

ترانزیت داخلی ( عبور داخلی )

ترانزیت داخلی - عبور داخلی (Internal Transit)

قانون امور گمرکی در ماده 59 ترانزیت داخلی این چنین تعریف کرده است :

مبحث ششم ـ عبور داخلي

ماده ۵۹ ـ عبور داخلي، رويه گمركي است كه براساس آن كالاي گمرك نشده از يك گمرك مجاز به گمرك مجاز ديگر و يا ساير اماكن تحت نظارت گمرك منتقل ميگردد تا تشريفات قطعي گمركي آن در مقصد انجام شود. حسب آنكه عبور داخلي كالا بنابر درخواست متقاضي يا تصميم گمرك باشد به ترتيب عبور داخلي شخصي و يا عبور داخلي اداري ناميده ميشود.

تبصره ـ شرايط، تشريفات اظهار و ارزيابي، ميزان تضمين و اسناد لازم در حدود مقررات اين قانون در آيين‌نامه اجرائي تعيين مي‌شود.

ماده ۶۰ ـ گمرك ميتواند در صورت تراكم در انبارهاي گمركي، با صدور حكم (دستور اداري)، بارگُنج‌هاي مهر و موم و پلمب شده را تحت عنوان عبور داخلي اداري به انبارهاي گمركي ديگر منتقل نمايد. مسؤوليت كسري، آسيب‌ ديدگي و فقدان كالا بهجز [به جز] در موارد قوه قهريه(فورس ماژور) در حين عبور داخلي اداري با گمرك است.

تبصره ۱ ـ هزينه هاي حمل و انجام خدمات مربوط به عبور داخلي اداري در غير موارد قوه قهريه (فورس ماژور) برعهده گمرك است و از صاحب كالا دريافت نميشود. مرجع تحويل گيرنده مكلف است كالاي موضوع عبور داخلي را در مقابل خطرات ناشي از تصادف و آتش سوزي بيمه نمايد و حق بيمه مربوطه را به هنگام ترخيص از صاحب كالا وصول كند.

تبصره ۲ ـ عبور داخلي شخصي كالا منوط به قبول درخواست از طرف گمرك مبدأ عبور است. مسؤوليت كسري، آسيب‌ ديدگي و فقدان كالا در حين عبور داخلي شخصي با اظهاركننده است. [77] 

تبصره ۳ ـ گمرك مكلف است براي كالايي كه در اسناد حمل آن محل تحويل يكي از شهرهاي داخلي ذكر شده است به شرط اينكه در شهر مزبور گمرك مجاز و مناسب وجود داشته باشد به تقاضاي شركت حمل و نقل و با انجام تشريفات مربوطه، پروانه عبور داخلي به صورت حمل يكسره [78]  صادر نمايد.

تبصره ۴ ـ به منظور بهره برداري از ظرفيتهاي خالي گمركها [79] و مناطق ويژه اقتصادي و كاهش رسوب كالا در مبادي ورودي ، گمرك حسب درخواست سازمان مسؤول منطقه مكلف است با عبور كالاها به گمركها و مناطق ويژه موافقت نمايد. بديهي است منطقه مربوطه هزينه هاي انتقال را در ابتداء متقبل ميشود تا در صورت مراجعه صاحب كالا از وي وصول نمايد. مسؤوليت حفظ و نگهداري كالا برعهده عبوردهنده و مرجع تحويل گيرنده ذيربط است.

ماده ۶۱ ـ هرگاه در گمرك مبدأ عبور داخلي، نسبت به اظهار، كسري مشاهده شود صورتمجلس تنظيم و اظهارنامه و پروانه عبوري بر اين اساس اصلاح و كالا عبور داده ميشود. درصورتي كه در گمرك مبدأ در نتيجه ارزيابي كالاي عبور داخلي نسبت به اظهار شركت حمل و نقل يا صاحب كالا، كالاي اضافي همنوع مازاد بر پنج درصد (۵%) يا كالاي اضافي غيرهمنوع مشاهده شود به ترتيب مشمول تبصره (۲) ماده (۱۰۸) اين قانون و مقررات قاچاق گمركي ميگردد.

ماده ۶۲ ـ هـرگاه كـالاي عـبور داخلي به طور كلـي يا جزئي در مهلت مقرر به گمرك مقصد واصل نشود جز در موارد قوه قهريه (فورس ماژور)، مشمول مقررات قاچاق ميگردد.

تبصره ـ در موارد خاص از قبيل معاذيري مانند بيماري و تصادف و پيشامدهاي ناگوار كه در آيين نامه اجرائي به تصويب هيأت وزيران ميرسد، گمرك ميتواند با اخذ جريمه انتظامي موضوع ماده (۱۰۹) اين قانون به صدور اجازه تحويل كالا به مرجع تحويلگيرنده اقدام نمايد، مشروط بر اينكه حداكثر تا پنج روز با نظر گمرك از مهلت اعتبار پروانه عبور داخلي به گمرك مقصد، تحويل شود.

ماده ۶۳ ـ در مواردي كه كالاي عبور داخلي با كسري، تحويل گمرك مقصد گردد، در صورت سالم بودن مهر و موم و پلمب و محفظه حمل بار [80] و عدم دخل و تصرف مشمول مقررات كسر تخليه ميشود.
كالاي عبوري درصورت دخل و تصرف در مهر و موم و پلمب و مشاهده كسري، مشمول قاچاق گمركي است.
درصورتي كه كسري و فك مهر و موم و پلمب، ناشي از قوه قهريه (فورس‌ماژور) باشد تضمين و تعهد، ابطال ميشود. [81]

توضیحات رضا بنایی :

77- باید توجه داشت اظهارکننده ممکن است صاحب کالای موضوع ترانزیت داخلی شخصی یا عبور داخلی شخصی نباشد، بنابراین در هر صورت مسئولیت به عهده صاحب کالاست، نه اظهارکننده، برای اینکه به عنوان نماینده از طرف صاحب کالا یا در حمل یکسره از طرف متصدی حمل یا حامل عمل می کند.

78- با توجه به مفاد تبصره 3 ماده 60 عبور داخلی یا ترانزیت داخلی از مبدا مرز ورود به گمرک مستقر در مقصد بارنامه «حمل یکسره» نامیده می شود.

79- «واژه گمرک» همانطور که معادل انگلیسی «Customs» آمده یک تعریف کلی از یک سازمان دولتی است که مسئول اجاری قانون گمرک و وصول حقوق ورودی یا صدوری، همچنین مسئول اجرای سایر قوانین و مقررات مربوطه به ورود، صدور، جابجایی یا انبار کردن کالاست (تعریف واژه نامه سازمان جهانی گمرک)

مطابق همین مضمون در ماده (2) این قانون نقل شده است، بنابراین وقتی از واژه «گمرک» استفاده می شود منظور جمهوری اسلامی ایران یا هر اداره، دفتر یا پاسگاه گمرکی است، وقتی می خواهد به صورت جمع استفاده شود، با توجه به واژه «اداره گمرک» یا « Customs office» از سوی سازمان جهانی گمرک ( موضوع ماده (1) این قانون برای بیان گمرک خانه به کار رفته بهتر است از عبارت « ادارات گمرک» به جای «گمرک ها» استفاده شود که در عین حال با ماده (1) این قانون در حفظ مفاهیم اصطلاحات طبق تعاریف سازمان جهانی گمرک (واژه نامه گمرک) منطبق است.

80- به نظر می رسد همان، «گنج بار» است که به جای «کانتینر» به کار گرفته شده است.

81- « قوه قهریه» معمولا به زلزله، صاعقه، سیل و رانش زمین گفته می شود. حال اگر فک پلمب یا مهر و موم در اثر قوه قهریه از بین رفته باشد و فقط کسری از کالا قابل احراز نباشد از اتفاقاتی است که به نظر می رسد وقوع آن بسیار نادر خواهد بود، زیرا در صورت وقوع این حوادث محلی برای ایراد نسبت به محتویات کانتینر باقی نمی ماند و در نتیجه فک پلمب نیز منتفی خواهد بود.

اما آئین نامه اجرایی قانون امور گمرکی در خصوص ترانزیت داخلی چنین می گوید :

مبحث ششم ـ عبور داخلی

ماده۱۱۰ـ صاحب کالا یا نماینده قانونی وی در مورد عبور داخلی شخصی و شرکت حمل و نقل بین‌المللی در مواردی که مقصد بارنامه بعد از مرز ورودی باشد باید پس از انجام تشریفات مربوط و صدور پروانه، کالا را در مهلتی که متناسب با مسافت، نوع وسیله نقلیه و فصول سال توسط گمرک تعیین می‌شود با مهر و موم (پلمب) سالم الصاقی به بارگنج، محفظه بار یا بسته‌ها به گمرک مقصد تحویل نماید.

ماده۱۱۱ـ مدارک لازم برای الصاق به اظهارنامه عبور داخلی شخصی و حمل یکسره به شرح زیر می‌باشد:

الف ـ تصویر سیاهه خرید.

ب ـ تصویر صورت عدلبندی در صورت یکنواخت نبودن کالا.

پ ـ بارنامه، راهنامه یا تصویر گواهی شده آنها توسط شرکت حمل و نقل بین‌المللی یا فهرست کل بار (مانیفست) لنج.

ت ـ ترخیصیه و موافقت کتبی بانک در صورت خرید کالا از طریق اعتبار اسنادی، مگر در مواردی که به موجب بارنامه مقصد نهایی کالا گمرکهای داخلی تعیین شده باشد.

ث ـ گواهی‌های مستند به قوانین مربوط که برای کالای عبور داخلی لازم است.

تبصره۱ـ در مواردی که مقصد بارنامه بعد از مرز ورودی باشد، موضوع تبصره (۳) ماده (۶۰) قانون که توسط شرکت حمل و نقل صورت می‌گیرد، ارایه موافقت بانک لازم نمی‌باشد.

تبصره۲ـ در مورد کالای عبور داخلی موضوع تبصره (۴) ماده (۶۰) قانون، رعایت بندهای موضوع ماده یاد شده الزامی می‌باشد.

ماده۱۱۲ـ قبل از صدور پروانه عبور داخلی شخصی، اظهارکننده باید تضمین‌های لازم را به میزان تعیین شده توسط گمرک ایران تودیع نماید ولی هزینه‌های انجام خدمات به صورت نقدی وصول می‌گردد.

تبصره۱ـ کالای تحت پوشش کارنه تیر بدون نیاز به تسلیم اظهارنامه و سپردن تضمین، عبور داخلی می‌شود.

تبصره۲ـ در خصوص عبور داخلی کیسه‌ها، بسته‌ها و مرسولات پستی، محموله‌های حمل شده به وسیله راه‌آهن و کالاهای دولتی که مستقیماً از گمرک مبدأ به گمرک مقصد حمل می‌گردد، به جای تضمین، اخذ تعهد بلامانع است.

ماده۱۱۳ـ در صورتی که در مسیر عبور، کالا یا وسیله حمل آن دچار سانحه گردد، عبوردهنده یا حامل موظف به اعلام مراتب به نزدیکترین گمرک جهت اعزام مأمور برای وارسی کالا و تنظیم صورتمجلس می‌باشد. گمرک پس از انجام اقدامات لازم با مهر و موم (پلمب) مجدد اجازه ادامه مسیر داده و نسخه‌ای از صورتمجلس را برای گمرکهای مبدأ و مقصد عبور ارسال خواهد نمود.

ماده۱۱۴ـ پس از وصول کالا به گمرک مقصد تعداد و علایم و مهر و موم‌های (پلمب‌های) بسته‌ها یا وسیله‌نقلیه حسب مورد وارسی و با مندرجات پروانه تطبیق و در صورتی که اختلافی مشاهده نگردد کالا به انبار تحویل و قبض انبار صادر و تسلیم تحویل‌دهنده می‌گردد. علاوه بر صدور قبض انبار، تحویل محموله با قید تاریخ در پروانه عبور یا وله کارنه‌تیر از طرف گمرک مقصد گواهی تا با ارسال به گمرک مبدأ، عبوردهنده بتواند تضمین و تعهد خود را تسویه نماید.

ماده۱۱۵ـ در صورت کشف اختلاف در گمرک مقصد، صورتمجلس بلافاصله با حضور عبوردهنده یا حامل کالا، از طرف آن گمرک تنظیم و یک نسخه آن به نماینده شرکت حمل و نقل بین‌المللی تسلیم و مراتب در زیر پروانه یا کارنه‌تیر قید می‌گردد. صورتمجلس مذکور باید ظرف بیست و چهار ساعت تنظیم و یک نسخه آن برای گمرک مبدأ عبور ارسال شود.

تبصره ـ تا زمانی که جرم قاچاق اعلام و یا وصول تضمین و یا مطالبه وجه تعهد انجام نشده است، صاحب کالا یا نماینده قانونی وی می‌تواند با پرداخت جریمه انتظامی موضوع ماده (۱۰۹) قانون نسبت به تحویل کالا به گمرک اقدام نماید.