بایگانی دسته: اصطلاحات بازرگانی

قبض انبار

قبض انبار ( به انگلیسی Warehouse receipt و فرانسوی Récépissé d'entrepôt ) رسید دریافت کالایی است که به اماکن گمرکی وارد می شود . این سند مهمترین سند در خصوص مالکیت کالا در گمرک می باشد و در آن اطلاعات بارنامه و تاریخ تخلیه در انبار درج می شود.
قبض انبار در همه جای دنیا به عنوان سندی قایل معامله شناخته می شود.

قبض انبار در فرمت های مختلفی صادر می شود. چون اطلاعاتی که در حمل دریایی است بسیار گسترده تر از حمل زمینی است. در گمرکات زمینی معمولا قبض انبار توسط شرکت انبارهای عمومی گمرک ایران صادر می شود و در گمرکات دریایی ، قبض انبار توسط انبارهای مستقر در بنادر ایران صادر می شود.

wharehouse - Copy

یک نمونه از قبض انبار صادره توسط شرکت انبارهای عمومی گمرک ایران

قبض انبار صادره در بندر شهید رجایی

قبض انبار صادره در بندر شهید رجایی

 

حمل یکسره

حمل یکسره در قانون امور گمرکی چنین تعریف شده است :

ورود کالا به اماکن گمرکی و خروج کالا از اماکن مذکور بدون تخلیه و تحویل در این اماکن با رعایت مقررات این قانون است.

با توجه به تعریف فوق می توان گفت کالاهایی که در در تمام رویه های گمرکی بدون اینکه از وسیله حمل خود در انبار تخلیه شوند تشریفات گمرکی
آن روی وسیله حمل انجام گیرد حمل یکسره می باشد. در این روش قبض انبار بر روی وسیله حمل صادر می شود و در هنگام محاسبه انبارداری هزینه تخلیه و بارگیری حساب نمی شود اما هزینه خدمات حمل یکسره اخذ می شود که به نسبت تخلیه و بارگیری هزینه کمتری دارد. هر چند در قانون امور گمرکی قبل حمل یکسره یک نوع رویه گمرکی بود و به معنی انتقال کالای گمرک نشده از گمرک مرز ورودی به گمرک مقصد بارنامه حمل بود اما در قانون جدید این تعریف اصلاح شده است و قانون جدید اعمال می شود و حمل یکسره یک نوع رویه گمرکی نیست.

حمل یکسره معمولا در کالاهایی که ممکن است به سبب تخلیه و بارگیری مجدد دچار صدمه شوند و یا به دلیل عدم امکانات در گمرک یا بنادر تخلیه و بارگیری آن امکان پذیر نیست کاربرد دارد. همچنین برای کالاهایی که فسادپذیر هستند یا مصرف کننده به کالا نیاز فوری دارد از حمل یکسره استفاده می شود.

هزینـه‌های انجام خدمات در گمرک

وجوهی که در قبال انجام خدماتی از قبیل هزینـه اشعه ایکس (ایکس ری)، مهر و مـوم، پلمب، باربـری، انبارداری در اماکـن گمرکی، آزمـایش و تعرفه‌بندی، مراقبت، بـدرقه، توزین کالا و خدمات فـوق‌العاده دریافـت می‌شود و شرایط، ضوابط و مصـادیق آن متناسـب با خدمات انجـام شده تعیین می‌گردد.

اظهار کالا

 اظهار کالا در قانون امور گمرکی چنین تعریف شده است :

بیانیه‌ای کتبی یا شفاهی است که براساس مقررات این قانون اظهارکننده، رویه گمرکی مورد نظر خود را درباره کالا مشخص می‌کند و اطلاعات مورد نیاز برای اجرای مقررات گمرکی را ارائه می‌دهد.

برای اظهار کالا در گمرک قبلا اظهار کننده اطلاعات لازم را در پیش نویس اظهارنامه درج و برای تایپ به قسمت تایپ اظهارنامه می داد. اما هم اکنون اظهار توسط سامانه اظهار الکترونیکی در پنجره واحد تجاری گمرک ایران انجام می شود.

زمانی که اظهارنامه امضاء شده به ضمیمه اسناد مربوطه توسط اظهارکننده به‌ صورت دستی یا رایانه‌ای به گمرک ارائه می‌شود و شماره دفتر ثبت اظهارنامه به آن اختصاص می‌یابد. از این زمان به بعد کالا اظهار شده تلقی می گردد و تغییرات در متن اظهارنامه تنها توسط کارشناسان گمرکی امکان پذیر است. در صورتی که قبل ارائه شماره ثبت ( کوتاژ ) امگان تغییر توسط اظهار کننده وجود دارد.

اظهارنامه اجمالی | مانیفست

اظهارنامه اجمالی به انگلیسی ( cargo manifest ) به فرانسوی ( le manifeste de cargaison) همان مانیفست محموله می باشد که به آن فهرست کل بار نیز می گویند.
در قانون امور گمرکی اظهارنامه اجمالی چنین تعریف شده است :
سندی است که به موجب آن شرکت حمل و نقل، فهرست کلی محمولاتی که باید تخلیه و یا بارگیری شود را هنگام ورود و یا خروج وسیله نقلیه از کشور اعلام می‌نماید.

در حمل نقل دریایی محمولاتی زیادی در کشتی وجود دارند که همه آنها در مانیفست کشتی درج می شود. در این مانیفست اطلاعاتی همچون نوع کالا، تعداد ، وزن، فرستنده و گیرنده درج می شود.

مانیفست محموله هوایی ( هواپیما )

مانیفست محموله هوایی ( هواپیما )

Shipping manifest

مانیفست کشتی

 

حقوق ورودی

در قانون امور گمرکی حقوق ورودی چنین تعریف شده است :
حقوق گمرکی معادل چهار درصد (4%) ارزش گمرکی کالا به اضافه سود بازرگانی که توسط هیأت وزیران تعیین می‌گردد به‌علاوه وجوهی که به‌موجب قانون، گمرک مسؤول وصول آن است و به واردات قطعی کالا تعلق می‌گیرد ولی شامل هزینه‌های انجام خدمات نمی‌شود.

اما این تعریف دقیق نیست. چون مالیات بر ارزش افزوده نیز توسط گمرک دریافت می شود اما به عنوان حقوق ورودی شناخته نمی شود. بنابراین می توانیم فرمول کوتاه زیر را برای حقوق ورودی در نظر بگیریم :

حقوق ورودی = 4 درصد حقوق گمرکی + سود بازرگانی + سایر عوارض ( به جز مالیات )
حقوق ورودی و هزینه‌های انجام خدمات بدون توجه به نو یا مستعمل بودن کالا طبق مأخذ مقرر، به ترتیب به‌ وسیله گمرک یا اشخاص ارائه‌دهنده خدمت به پول رایج ملی وصول می ‌شود.

حقوق گمرکی

حقوق گمرکی در ماده ۲ قانون اصلاح موادی از قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و چگونگی برقراری و وصول عوارض و سایر وجوه از تولید کنندگان کالا ،ارائه دهندگان خدمات و کالاهای وارداتی چنین تعریف شده است :

حقوق گمرکی، مالیات،حق ثبت سفارش کالا، انواع عوارض و سایر وجوه دریافتی از کالاهای وارداتی تجمیع گردیده و معادل چهار درصد (۴%) ارزش گمرکی کالاها تعیین می شود. به مجموع این دریافتی و سود بازرگانی که طبق قوانین مربوطه توسط هیات وزیران تعیین می شود حقوق ورودی اطلاق می گردد.

قبل از سال ۱۳۸۲ در گمرک عوارضی همچون هلال احمر، شهرداری، حق ثبت سفارش و عوارض دیگر دریافت می شد که در سال ۱۳۸۳ دولت وقت تصمیم گرفت این عوارض را تجمیع کند و از ابتدای سال ۱۳۸۲ با نرخ ۴ درصد به گمرک پرداخت می شود.
هر چند در اوایل این تجمیع مخالفتهایی با این لایحه صورت گرفت اما تجمیع عوارض با اسم حقوق گمرکی باعث شد روند کار در گمرک تسهیل شود.

سود بازرگانی

اگر بخواهیم تعریف جامعی از از اصطلاح سود بازرگانی داشته باشیم می بایست آنرا به همراه حقوق گمرکی و حقوق ورودی تعریف کنیم تا نقش سود بازرگانی در تجارت خارجی ایران بهتر مشخص شود.
سود بازرگانی یک نوع دریافتی توسط گمرک است که میزان آن توسط دولت تعیین می گردد و گمرک مامور اخذ آن از کالاهای ورود به ایران است.
سود بازرگانی به همراه حقوق گمرکی تشکیل حقوق ورودی را می دهند. یعنی :
حقوق گمرکی + سود بازرگانی = حقوق ورودی

حقوق گمرکی ۴ درصد است و همیشه در سالهای مختلف ثابت است و دولت در اصل برای تنظیم بازار و حمایت از تولیدات داخل اقدام به تغییر در نرخ سود بازرگانی می کند .
سود بازرگانی در کتاب تعرفه گمرک وجود خارجی ندارد و در دل حقوق ورودی قرار دارد.
اگر در بخشنامه ها و یا اخبار از واژه معافیت سود بازرگانی و یا صفر بودن سود بازرگانی بعضی از کالاها صحبت شد می بایستی بدانید ۴ درصد حقوق گمرکی در جای خود می ماند و کالا حقوق ورودی ۴ درصدی دارد.

بارنامه فیاتا FIATA FBL

بارنامه حمل مرکب چند وجهی فیاتا(FBL  )

FIATA MULTIMODAL TRANSPORT BILL OF LOADING

بارنامه حمل مرکب چند وجهی فیاتا مهم‌ترین سندی است که فیاتا در اختیار اعضای خود قرار داده است. این بارنامه تنها سندی است که به دلیل تطبیق شرایط آن با مقررات متحدالشکل اسناد حمل ترکیبی اتاق بازرگانی بین‌المللی مورد تایید این اتاق قرار گرفته است. بارنامه حمل مرکب چند وجهی فیاتا سندی است قابل معامله و دال بر تحویل کالا و حمل آن با استفاده از وسایل مختلف حمل از مبدأ تا مقصد تعیین شده است. بر اساس شرایط این بارنامه فورواردر دارای مسئولیت‌های زیر است:

الف ـ تعهد می‌نماید به نام خود وسایل اجرای کامل حمل را از محل دریافت تا محل تحویل کالا طبق مندرجات بارنامه فراهم آورد.

ب ـ فورواردر بر اساس مفاد و طبق شرایط بارنامه فیاتا مسئول عملکرد و غفلت اشخاصی که از خدمات آنها جهت اجرای قرارداد بر اساس بارنامه استفاده می‌کند، است.

ج ـ فورواردر زمانی که بارنامه حمل ترکیبی فیاتا را صادر می‌کند، باید متوجه نکات ذیل باشد:

- مطمئن شود که کالا به او یا نماینده یا شعبه‌اش تحویل و در ید اختیار او می‌باشد و دیگری چنین حقی بر کالا ندارد.

- مطمئن شود که مسئولیت بیمه محموله مورد توافق قرار گرفته است.

- مطمئن شود که جزئیات مندرج در سند با دستوراتی که او دریافت کرده، ‌مطابقت دارد.

- مطمئن شود که کالا با صورت ظاهر صحیح و سالم و مطابق شرایط تحویل می‌باشد.

- اطلاع دقیق از تعداد نسخ اصلی بارنامه داشته باشد.

اعضای فیاتا می‌توانند به جای بارنامه دریایی (MARRINE BILL OF LADING) ، بارنامه حمل مرکب چند وجهی فیاتا صادر کنند مشروط بر اینکه اطلاعات اضافی در مورد بندر بارگیری ، بندر تخلیه و وسیله حمل دریایی در آن قید شود.

بارنامه فیاتا

بارنامه فیاتا

رسید یا گواهی پستی ARCEL POST RECEIPT

هنگامی کالا به وسیله پست فرستاده شود , اداره پست یک رسید جهت کالای بسته بندی شده صادر می کند و کالا مستقیما به گیرنده آن طبق آدرس داده شده تحویل می گردد .البته می توان در بعضی مواقع با ارسال کالا از طریق بانک درکشور خریدارکنترل بیشتری بر اعمال نمود ولی دربسیاری از بانکها تمایلی به سرو کار داشتن با کالا برین روش ندارند زیرا مقدمات پستی اغلب حاضر نیستند بسته های پستی را بر اساس دستور بانک نگهداری نمایند و بانکها خودشان نیز اکثرا فضای کافی و مناسب برای نگهداری اینگونه کالاها د راختیار ندارند . ضمنا در مقررات متحد الشکل بروات وصولی بیان شده است که کالا نباید قبل از موافقت بانک , مستقیما برای آن بانک ارسال گردد .بعلاوه بر اساس مقررات متحد الشکل اعتبارات اسنادی بانکها رسید یا گواهی پستی را خواهند پذیرفت مشروط بر اینکه در صورت ظاهر آن مشخص باشد که رسید یا گواهی مزبور در محل ارسال کالا طبق شرایط اعتبار , ممهور و یا تائید گردیده است .