مرسوله پستی
در دنیای امروزی که انسانها از هم دور زندگی می کنند و به خاطر مشکلات یا اهداف خود از آشنایان و نزدیکان خود دور هستند و در کشورهای مختلف ساکن هستند پست به عنوان یک وسیله مهم برای رساندن پیغام ها ، هدیه ها است . در ایران شرکت پست جمهوری اسلامی ایران اقدام به ارسال پست های بین المللی می کند . همچنین شرکتهای بین المللی دیگری نیز که به اسم شرکتهای پست بین المللی شناخته می شوند اقدام به ارسال بسته های غیر تجاری می کنند.
البته باید در نظر داشت که بسته های پستی می تواند جنبه تجاری نیز داشته باشد و منظور از بسته های پستی همان است که با استفاده از شرکتهای پستی به مقصد مورد نظر ارسال می شود.
برای اینکه بتوانیم از این رویه گمرکی بهره درست ببریم و با مشکل مواجه نشویم، بهتر است که قوانین آن را بدانیم.
قانون امور گمرکی در مواد 81 تا 91 به قوانین و مقررات بسته های پستی بین المللی پرداخته است.
مبحث سوم ـ مرسولات پست بين المللي
ماده ۸۱ ـ مرسولات پستي كليه اشيائي است كه برطبق قوانين پستي كشور يا اتحاديه جهاني پست توسط پست قبول، مبادله و توزيع مي شود و شامل مراسلات و امانات به شرح ذيل است:
الف ـ مراسلات پستي، نامه، كارت پستال، مطبوعات، نمونه هاي تجارتي، نوار و لوح فشرده پرشده و مانند آنها است.
ب ـ امانات پستي، كليه بسته هاي پستي است به استثناء مراسلاتي كه از لحاظ بسته بندي، وزن و كرايه پستي تابع ضوابط خاص خود باشد.
اول ـ مبادله كيسه هاي مرسولات پستي
ماده ۸۲ ـ كيسه هاي پستي حاوي مرسولات پستي بايد هنگام ورود به گمركهاي مرزي و ارسال به خارج در دفاتر مبادله پستي به وسيلۀ گمرك، نظارت و مهر و موم و پلمب گردد.
دوم ـ مرسولات ارسالي به خارج كشور
ماده ۸۳ ـ كليه مرسولات ارسالي به خارج از كشور كه مشمول نظارت گمركي است بايد با فرمهاي CN۲۲، CN۲۳، CP۷۱ و CP۷۲ كه توسط ارسال كننده تكميل ميشود همراه باشد فرمهاي ياد شده كه اظهارنامه هاي گمركي مرسولات پستي تلقي و بررسي گمـركي براساس آن انجام مي شود توسط ادارات پـست در اختيار فرستنده قرار مي گيرد.
در واحدهاي پستي كه واحد گمركي وجود دارد، نمايندگان گمرك بر مرسولات پستي مشمول مقررات گمركي نظارت مي كنند و با مهر يا با روشهاي خودكاري كه از ناحيه گمرك ايران تجويز و مورد اجرا گذاشته مي شود ممهور مي نمايند.
تبصره ـ واحد خدمات پستي، نهادي دولتي يا خصوصي داراي مجوز از دولت است كه خدمات بين المللي پستي ارائه مي كند.
ماده ۸۴ ـ گمرك ايران ميتواند در صورت درخواست پست جمهوري اسلامي ايران تمام يا بخشي از وظايف مربوط به پذيرش مرسولات پستي به خارج از كشور را پس از احراز شرايط لازم با اعطاي نيابت به پست جمهوري اسلامي ايران براي مدت معيني واگذار نمايد.
ماده ۸۵ ـ در هر نقطه از كشور كه دفتر مبادله مرسولات پستي خارجي داير است گمرك نيز بايد در آنجا مستقر شود و انجام وظيفه نمايد.
تبصره ۱ ـ دفاتر مبادله مرسولات پستي خارجي با اطلاع و موافقت گمرك ايران تأسيس مي شود.
تبصره ۲ ـ پست جمهوري اسلامي ايران مكلف است تمامي امكانات اداري لازم جهت استقرار گمرك را تأمين نمايد.
ماده ۸۶ ـ گمرك در دفاتر مبادله مرسولات پستي، مرسولات قبول شده را با توجه به فرمهاي CN۲۲، CN۲۳، CP۷۱ و CP۷۲ همراه آنها كنترل و در صورت وجود ترديد ميتواند جهت تطبيق محتوي با فرم همراه مرسوله از مأمور پست دفتر مبادله درخواست نمايد كه آنها را باز كند و در صورت عدم تطبيق، مرسوله برگشت داده ميشود و چنانچه جزء كالاي ممنوعالصدور باشد ضبط و طبق مقررات مربوطه اقدام ميشود.
گمرك بر مرسولات ارسالي به خارج از كشور با مهر و موم و پلمب كيسه ها نظارت مي كند.
تبصره ـ گمرك ضمن نظارت در امر ارسال مرسولات پستي، علاوه بر مهروموم نمودن كيسه ها، فرم بارنامه هاي كيسه ها و امانات محتوي آنها را به مهري كه از طرف گمرك ايران تعيين مي شود ممهور مي نمايد.
سوم ـ مرسولات وارده از خارج كشور
ماده ۸۷ ـ درصورتي كه مرسولهاي از نظر گمرك مشكوك باشد مي تواند از مأمور پست بخواهد كه آنرا باز نمايد. در اين مورد فرم مخصوص حاكي از باز شدن و تعيين مشخصات كالا طبق نمونه تعيين شده از ناحيه گمرك ايران، به بسته مزبور الصاق مي شود.
تبصره ۱ ـ چنانچه نامه يا مرسوله اي كه اداره پست مجاز به باز كردن آن نيست به نظر گمرك مشكوك باشد طبق ماده(۲۳) آيين نامه اجرائي موافقتنامه امانات پستي عمل مي شود. اين رويه در مورد مرسولات به مقصد خارج از كشور نيز لازم الاجراء است.
تبصره ۲ ـ ترخيص محمولات و مرسولاتي كه جنبه تجاري دارند تابع تشريفات و مقررات عمومي است.
چهارم ـ مرسولات پستي مشمول حقوق ورودي
ماده ۸۸ ـ مرسولات پستي وارده از خارج كشور كه مشمول پرداخت حقوق ورودي هستند بايد در انبارهاي متعلق به پست كه تحت نظارت گمرك مي باشند، نگهداري شوند.
ماده ۸۹ ـ دفاتر پست مكلفند فهرست مرسولات پستي كه طبق مقررات پست، متروكه تلقي مي شوند با درج كليه مشخصات براساس اظهارنامه هاي گمركي مخصوص مرسولات پستي تنظيم و به همراه كالا به انبارهاي گمركي تحويل دهند. شركت پست مكلف است جهت نگهداري كالاي متروكه فضايي مناسب را در اختيار گمرك قرار دهد.
تبصره ـ پست بنابه درخواست كتبي صاحب كالا مي تواند مدت توقف كالا را حداكثر تا سه ماه تمديد كند.
پنجم ـ حمل و مبادله مرسولات وارده از خارج، در داخل كشور
ماده ۹۰ ـ در مواردي كه مرسولات پستي موضوع پروانه عبور به گمرك مقصد عبور تحويل نشود، مورد، تابع مقررات مبحث ششم فصل اول بخش هفتم اين قانون مي شود.
ششم ـ توزيع مرسولات و دريافت حقوق ورودي
ماده ۹۱ ـ حقوق ورودي مرسولات وارده از خارج توسط گمرك وصول مي شود. مرسولات قابل توزيع به وسيله پست با صدور پروانه يا پته توسط مأموران گمرك تعيين و در دفتر مخصوص ثبت و پروانه يا پته گمركي به همراه صورتحساب وجوه متعلقه به پست تحويل مي شود.
ادارات پست پس از وصول حقوق ورودي، وجوه دريافتي را به حساب گمرك واريز و حداكثر ظرف بيست روز از تاريخ تحويل صورتحساب با گمرك تسويه حساب مي نمايند. وجوه واريز شده به درآمد قطعي منظور مي گردد.
آئین نامه اجرایی قانون امور گمرکی نیز در مواد 154 تا 160 به بحث بسته های پست خارجی پرداخته است
مبحث سوم ـ مرسولات پست بین المللی
یکم ـ مرسولات وارده از خارج کشور
ماده۱۵۴ـ کیسههای حاوی مرسولات وارده از خارج کشور در دفاتر مبادله مقصد با حضور و نظارت مأمورانگمرک با توجه به صحت پلمب مبدأ و گمرک مرزی و بارنامههای همراه آنها باز میشوند. این نظارت با زدن مهری که از طرف گمرک ایران تهیه میگردد بر روی فرمهای (برگههای)پستی که عبارت از بارنامه کیسهها و محتویات آنها میباشد اعمال میشود.
ماده۱۵۵ـ در صورتی که مرسوله پس از ارزیابی مشمول پرداخت حقوق ورودی باشد در دفتر مخصوص ثبت و پس از تعیین وجوه متعلقه و وصول آن به ترتیب مذکور در ماده (۹۱) قانون و در صورت معافیت بدون صدور پروانه یا پته، با ثبت در دفتر مذکور و مهر کردن اسناد و مرسوله به مهر معافیت به گیرنده تحویل خواهد شد.
تبصره ـ ترخیص محمولهها و مرسولاتی که جنبه تجاری داشته باشند،تابع تشریفات گمرکی و مقررات عمومی واردات خواهند بود.
دوم ـ حمل و مبادله مرسولات وارده از خارج در داخل کشور (عبور داخلی)
ماده۱۵۶ـ در مورد مرسولات پستی عبور داخلی اظهارنامه عبور داخلی مرسولات پستی درچهار نسخه تنظیم و صادر میشود که یک نسخه به پست مقصد ارسال، یک نسخه در پست مبدأ نگاهداری، یک نسخه جهت گواهی و اعلام وصول مرسولات بهگمرک مقصد و نسخه چهارم در گمرک مبدأ نگاهداری میشود.
تبصره۱ـ در صورتی که مرسوله عبوری با توجه به مشخصات مندرج در اظهارنامه ممنوع یا مجاز مشروط شناخته شود، باید طبق مفاد ماده(۱۲۳) قانون اقدام گردد.
تبصره۲ـ اداره پست میتواند در یک اظهارنامه عبوری چندین محموله و مرسوله پستی را یک جا اظهار نماید.
ماده۱۵۷ـ نظارت در امر کیسهبندی و ارسال مرسولات عبور داخلی با صدور اظهارنامه موضوع ماده (۱۵۶) و پلمب کیسهها یا به روشهای خودکار که قانوناً تجویز و به اجرا گذاشته میشود اعمال و مشخص خواهد گردید.
تبصره ـ در مورد کیسههای حاوی مرسولات عبوری در دفاتر مبادله مقصد عیناً همانند کیسههای وارده از خارج رفتار و اعمال مقررات خواهد شد.
سوم ـ برگشت مرسولات پستی وارده از خارج کشور یا ارسال آنها به مقصد جدید در خارج از کشور
ماده۱۵۸ـ در مورد مرسولات پستی برگشتی به مبدأ و یا ارسالی به مقصد جدید در خارج کشور اظهارنامه مرجوعی در چهار نسخه تنظیم و یک نسخه به دفتر مبادله پستی تنظیمکننده دپش، یک نسخه به گمرک ناظر بر تنظیم دپش، یک نسخه در گمرک مبدأ و نسخه چهارم در پست مبدأ نگهداری خواهد شد. مرسولات برگشتی توسط مأموران گمرک پملب شده و در جوف کیسههایی که توسط مأموران پست و گمرک پلمب میشود به دفاتر مبادله پستی ارسال میگردد.
ماده۱۵۹ـ مأموران گمرک در دفاتر مبادله پستی تنظیمکننده دپش با درج شماره دپش ردیف ثبت مرسوله و تاریخ ارسال آنها در نسخه اظهارنامه، مراتب مرجوع شدن مرسولات را ضمن عودت نسخه اظهارنامه به گمرک مبدأ اطلاع میدهند.
تبصره ـ مأموران گمرک مرزی موظفند نسخه تحویل دپشهای خروجی را پس از بررسی صحت پلمب گمرک مبدأ دپش امضا و خروج از مرز مرسولات را تأیید نمایند.
چهارم ـ توزیع مرسولات
ماده۱۶۰ـ در صورتی که مرسولهای طبق مقررات پستی غیرقابل توزیع تشخیص و برگشت آن به مبدأ بلامانع باشد با تنظیم اظهارنامه مرجوعی به کشور فرستنده یا مقصد جدید از داخل کشور ارسال و پروانه یا پته گمرکی با قید شماره اظهارنامه مرجوعی و علت برگشت در قبال اخذ رسید عیناً جهت ابطال به گمرک مسترد خواهد شد.
قانون مقررات صادرات و واردات نیز در خصوص واردات و صادرات از طریق پست چنین می گوید :
رسال كالا از طريق پست با حفظ جنبه غيرتجاري باستثناي كالاهايي كه شرعاً يا قانوناً ممنوع الصدور هستند بدون مطالبه كارت بازرگاني و مجوز صدور به هر ميزان از لحاظ قيمت با رعايت ساير مقررات مجاز است. چنانچه خروجي برخي كالاها از اين طريق به صورت يك جريان تجاري در آيد وزارت بازرگاني ميتواند فهرست كالاهاي مذكور را براي جلوگيري از خروج آنها به گمرك اعلام نمايد.
تبصره- سقف ميزان كالاي خارجي قابل ارسال از طريق پست حداكثر 80 دلار براي هرنفر خواهد بود.
ورود كالا از طريق پست
ترخيص كالاهايي كه از طريق پست وارد ميشود باستثناي اقلامي كه ورود آنها از نظر شرعي يا قانوني ممنوع است مشروط برآنكه جنبه تجاري پيدا نكند تا ارزش حداكثر پنجاه (50) دلار به نام هر نفر بدون پرداخت حقوق گمركي و سود بازرگاني، بدون مطالبه كارت بازرگاني و مجوزهاي مقرر در جدول مقررات صادرات و واردات، بلامانع است. درصورتي كه ورود كالا از اين طريق به صورت يك جريان تجاري درآيد يا مشكلات ديگري را براي كشور ايجاد كند، وزارت بازرگاني ميتواند با هماهنگي وزارت پست و تلگراف و تلفن فهرست كالاهاي مذكور را براي جلوگيري از ترخيص به گمرك اعلام نمايد.
تبصره- ورود كالاهاي موضوع ماده (38)مقررات صادرات و واردات (بدون انتقال ارز) از طريق پست نيز امكانپذير ميباشد.
ماده 38 مقررات صادرات و واردات : (واردات قطعي كالا به صورت بدون انتقال ارز) مجوزهاي مقرر در جدول ضميمه اين آئين نامه قابل ترخيص ميباشد.
1- قطعات يدكي، ابزار برشي، قالب نو يا مستعمل و نمونه كالا (براي تحقيق و كپيبرداري) براي واحدهاي توليدي، آموزشي يا تحقيقاتي همچنين نمونه دارو (فرآوردههاي دارويي، مواد اوليه و مواد جانبي) و مواد مورد نياز براي بستهبندي آن، تجهيزات و ملزومات پزشكي، آزمايشگاهي و بهداشتي، شير و غذاي كودك، كتب و نشريات و تجهيزات آزمايشگاهي و ملزومات تحقيقات علمي براي دانشگاههاي علوم پزشكي درصورتي كه جنبه تجاري نداشته باشد، رأساً به نام واحد توليدي يا مؤسسه آموزشي يا تحقيقاتي يا درماني مربوط قابل ورود و ترخيص است.
2- در صورت كسر تخليه، ضايعات كالاي وارداتي و مغايرت كالاي وارداتي با كالاي سفارش شده كه فروشنده خارجي ملزم به ارسال كالاي مجاني براي جبران خسارت ميگردد كالاي ارسالي با تشخيص گمرك ايران و موافقت وزارت بازرگاني قابل ورود و ترخيص است.
تبصره 1- كسري محتويات محمولههاي (C.K.D) كارخانجات مونتاژ كه پس از ترخيص كالا از گمرك معلوم ميگردد، تنها با تشخيص وزارتخانه توليدي ذيربط و موافقت وزارت بازرگاني قابل ترخيص خواهد بود.
تبصره 2- اقلام وارداتي مورد نياز واحدهاي توليدي كه پس از ترخيص از گمرك مشخص شود فاقد كيفيت مورد سفارش بوده، با تأييد وزارتخانه توليدي ذيربط و تأييد وزارت بازرگاني قابل ترخيص است.
3- در مواردي كه خريدار موفق به اخذ تخفيف از فروشنده شود با مشخص نمودن ارتباط مورد با واردات قبلي خود، واردات و ترخيص كالاي ارسالي بابت تخفيف با تشخيص گمرك ايران و موافقت وزارت بازرگاني بلامانع است.
4- كاتالوگ، بروشور، تقويم، كتابچه، CD، ديسكت، نوار و ميكروفيلم حاوي مشخصات فني و تجاري كالا، اسناد مربوط به حمل كالا، نقشههاي فني و نمونههاي فاقد بهاي ذاتي ( نظير تابلو منسوجات و غيره) بدون پرداخت سود بازرگاني و بدون كسب مجوزهاي مقرر در جدول ضميمه اين آئين نامه قابل ترخيص ميباشد.
5- كالاهاي مورد نياز پيمانكاران و مشاوران، با تشخيص و موافقت سازمان دولتي ذي ربط و موافقت وزارت بازرگاني قابل ورود و ترخيص است.
6- ورود و ترخيص موقت يا قطعي كتب و نشريات، CD، ديسكت، نوار و ميكرو فيلم حاوي مطالب علمي و فرهنگي و ساير محصولات صنعت چاپ، تكثير و كپيبرداري در زمينههاي علمي و فني با موافقت وزارتخانههاي “علوم، تحقيقات و فناوري” و “بهداشت، درمان و آموزش پزشكي” حسب مورد و در ساير زمينهها با موافقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بدون ارايه هيچگونه مجوز ديگري قابل انجام است.
7- اجزاء قطعات، تجهيزات و لوازم مورد نياز خط توليد واحدهاي توليدي داخلي كه براساس قرارداد فروش از طرف فروشندگان خارجي به صورت رايگان به نام واحد توليدي ارسال ميگردد، به تشخيص وزارتخانه توليدي ذيربط و موافقت وزارت بازرگاني قابل ترخيص خواهد بود.
8- اجزاء قطعات و لوازم مورد نياز براي تعمير و نگهداري و خدمات پس از فروش دستگاههاي خارجي موجود در داخل كشور توسط نمايندگيهاي مجاز، با كسب مجوزهاي لازم قابل ترخيص ميباشد.
