برای ورود به این بحث بهتر است اول ماده 14 قانون امور گمرکی را با هم مرور کنیم.
ماده ۱۴ ـ ارزش گمركي كالاي ورودي در همه موارد عبارت است از ارزش بهاي خريد كالا در مبدأ به اضافه هزينه بيمه و حمل و نقل (سيف) به اضافه ساير هزينههايي كه به آن كالا تا ورود به اولين دفتر گمركي تعلق ميگيرد كه از روي سياهه خريد يا ساير اسناد تسليمي صاحب كالا تعيين ميشود و براساس برابري نرخ ارز اعلام شده توسط بانك مركزي در روز اظهار است.
تبصره ۱ ـ در تعيين ارزش گمركي موارد ذيل، در صورت پرداخت افزوده ميشود:
الف ـ حقوق مالكيت معنوي
ب ـ هزينههاي طراحي و مهندسي در ساير كشورها
پ ـ ظروف و محفظهها
ت ـ مواد، قطعات و تجهيزات بهكار رفته در توليد كالاي وارده و تأمين شده توسط خريدار
ث ـ هر بخش از عوايد فروش مجدد و عوايد واگذاري تعلقگرفته به فروشنده بهطور مستقيم يا غيرمستقيمتبصره ۲ ـ چنانچه ارزش گمركي كالاي ورودي از قيمت مندرج در اسناد ارائه شده متمايز باشد، شامل هزينهها يا موارد زير نميشود:
الف ـ هزينه ساختن، نصب كردن، سوار كردن، نگهداري يا كمك فني در مورد كالاهايي مانند دستگاه ها، ماشينآلات و تجهيزات صنعتي پس از ورود آنها
ب ـ هزينه حمل و نقل پس از ورود كالا
جزء پ ـ هزينه سود متداول ناشي از تأمين مالي خريد كالاي وارده توسط فروشنده يا شخص ثالث
ت ـ هزينه اقدامات خريدار خارج ازشرايط انجام معامله، مانند فعاليتهاي بازاريابي براي كالا
ث ـ حق تكثير و توليد داخلي كالاي وارده
ج ـ ارزش يا هزينه اطلاعات و دستورالعملهاي ضبط شده در نرمافزار يا روي حاملين اطلاعات مانند ديسكت، لوح فشرده و مشابه آن براي استفاده در رايانه؛ در اين موارد ارزش حامل خام محاسبه ميشود.
تبصره ـ «اطلاعات و دستورالعملها» شامل ضبطهاي صدايي، سينمايي، ويدئويي، نرمافزارهاي تجاري و همچنين «حاملين اطلاعات» شامل مدارهاي مجتمع، نيمه هاديها و وسايل مشابه از اين حكم مستثني است.
گمرک ایران در خصوص اینکه آیا حاملین دانش فنی مشمول حقوق ورودی هستند یا خبر با سازمان جهانی گمرک مکاتبه کرده است. که متن بخشنامه گمرک در این خصوص به شرح ذیل می باشد :
معاون امور گمرکی جمهوری اسلامی ایران نامه شماره 3817/24/11 مورخ 15/1/1389 را به شرح زیر اعلام نموده است :
با نظر به ابهام موجود در کالا تلقی شدن دانش فنی و نحوه و چگونگی تعیین ارزش به عنوان کالا و موارد شمول آن بخصوص نرم افزار به صورت عام و تجاری و با توجه به ماده 10 قانون امور گمرکی " ارزش کالای ورودی در گمرک عبارت است از بهای سیف ..... که از روی اسناد تسلیمی تعیین می گردد" و حسب تصمیمات متخذه در جلسه مورخ 12/11/1388 کمیته فنی گمرک ایران مبنی بر استعلام از سازمان جهانی گمرک ، تا حصول پاسخ و به منظور جلوگیری از تضییع احتمالی حقوق دولت کلیه حاملین پر شده حاوی دانش فنی به جز سی دی های صوتی و تصویری که در سال جاری (1388) ذیل تعرفه 85232950( حاملین ضبط شده با ماخذ 55 % حقوق ورودی ) طبقه بندی شده نسبت به حقوق ورودی قطع مرور زمان قانونی گردد . ضمنا تا حصول پاسخ استعلام حاملین و سی دی های حاوی نرم افزارهای تجاری مانند ( ویندوز ، آنتی ویروس و ...) که به صورت تجاری تولید و تکثیر می گردند و همچنین حاملین صوتی و تصویری مشمول پرداخت قطعی حقوق ورودی خواهد بود . نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل بر عهده مدیران گمرکات اجرایی خواهد بود .
و در نهایت بخشنامه زیر را در این خصوص صادر کرد :
156276/24/258
به: ناظرين/ مديران كل / مديران محترم گمركات اجرائي
با سلام و احترام
پيرو بخشنامه شماره 3817/24/11 مورخ 15/1/1389 درخصوص ابهام در كالا تلقي شده دانش فني و نحوه و چگونگي تعيين ارزش بعنوان كالا و با توجه به استعلام بعمل آمده از سازمان جهاني گمرك (دفتر تعرفه و امور تجاري COMENTRY 13.1-) و اختياري بودن تصميم 4.1 كميته فني ارزش سازمان جهاني گمرك درخصوص كالا تلقي نشدن دانش فني براي كشورها و با عنايت به عدم وجود قانون در اين خصوص و صراحت ماده 10 قانون امور گمركي اعلام ميدارد تا تصويب قانون جديد امور گمركي ، دانش فني و نرم افزار اعم از تجاري يا غير تجاري كالا محسوب گرديده و مشمول پرداخت حقوق ورودي بر اساس تعرفه حاملين آن خواهد بود. لازم به ذكر است كليه قطع مرور زمان هاي انجام شده قطعي تلقي مي گردد.
نظارت بر حسن اجراي اين دستورالعمل برعهده مديران محترم گمركات اجرايي مي باشد.محمد رضا نادري
و آخرین بخشنامه :
6629/24/8/7
ناظرين / مديران كل / مديران محترم گمركات اجرايي
موضوع : شناسايي و تشخيص نرم افزارها و دستورالعمل هاي موضوع بند(ج) تبصره 2 ماده 14 ق.ا.گ
با سلام
احتراماً ، پيرو بخشنامه شماره 3817/24/11 مورخ 15/1/1389 و با عنايت به قانون جديد امور گمركي و تصميمات جلسه مورخ 5/10/91 في مابين دبيرخانه شورايعالي انفورماتيك و بانك مركزي و گمرك جمهوري اسلامي ايران ، نرم افزارهايي كه مشمول بند( ج) تبصره 2 ماده 14 توسط صاحب كالا يا نماينده قانوني وي به گمرك اظهار مي شود لازم است تا در خصوص شمول يا اطلاق بند( ج) تبصره 2 ماده 14 و تعيين ارزش ، با ارسال نمونه كالا(لاك و مهر شده و با مأمور بدرقه) نظريه شوراي عالي انفورماتيك اخذ تا تشريفات گمركي صورت پذيرد .
دبيرخانه مزبور ظرف مهلت يك هفته الي يك ماه از طريق سامانه ثبت مجوزها شمول يا اطلاق بند( ج) تبصره 2 ماده 14 و ارزش آن ( ضمن اعاده نمونه كالا) را به گمرك اجرايي اعلام و رونوشت آن را به دفتر بررسي و تعيين ارزش ارسال مي نمايند . در صورت شمول بند( ج) تبصره 2 ماده 14 گمرك اجرايي بر اساس نظر شوراي عالي انفورماتيك نسبت به صدور اصلاحيه ارزش ( ارزش حامل خام در خانه شماره 22 ) و درج شمول بند( ج) تبصره 2 ماده 14 و ارزش تعيين شده در خانه 44 ( متن آزاد ) جهت رفع تعهد ارزي اقدام مي نمايد .
در موارديكه صاحب كالا نرم افزار خود را مشمول تبصره ذيل بند (ج) تبصره 2 ماده 14 ق.ا.گ مي داند و ارزش كالا بر اساس مواد 14 و 15 ق.ا.گ قابل رسيدگي در گمرك است و نيازي به استعلام از دبيرخانه شوراي عالي انفورماتيك نمي باشد.
بديهي است رعايت تبصره بند(ج) ماده 14 قانون امور گمركي و رعايت تعريف نرم افزار تجاري توسط گمرك و شوراي عالي انفورماتيك الزامي است و مجدداً تاكيد مي گردد نرم افزارهاي تجاري نرم افزارهايي هستند كه بصورت انبوه و به تعداد توليد ، بازاريابي و به بازار مصرف رايانه عرضه مي گردند . (همانند ويندوز،آنتي ويروس ، بازي هاي رايانه ايي و ..)
نظارت بر حسن اجراي اين دستور العمل به عهده مديران محترم گمركات اجرايي خواهد بود .
آدرس دبيرخانه شوراي عالي انفورماتيك : ميدان بهارستان – خيابان دانش سرا – معاونت نظارت راهبردي رئيس جمهور – ساختمان شماره 5 – طبقه اول نمابر 33272899
محمدرضا نادري