بمنظورافزایش مبادلات تجاری فی مابین کشورهای عضو اکو ،بانک توسعه تجارت اکو پس از امضاء قرارداد، تسهیلاتی را از محل منابع خود در اختیار بانکهای ایرانی قرار می دهد تا با رعایت شرایط ذیل نسبت به تامین مالی فعالیت های مورد نظر بانک مذکور اقدام نمایند:

الف – فعالیت های مشمول دریافت تسهیلات :

١- واردات از کشورهای عضو اکو
٢- صادرات واحدهای صنعتی وتجاری به کشورهای عضو اکو وسایر کشورها
٣- تولیدات،تجارت، و یا ارائه خدمات از سوی شرکتهای تولیدی، صنعتی، تجاری، کشاورزی یا خدماتی کشورهای عضو اکو

ب- نوع تسهیلات :

١- تسهیلات کوتاه مدت:
اعطای این تسهیلات برای واردات کالاهای مصرفی ازکشورهای عضو اکو و حداکثر (Repayment Period) صادرات به همه کشورها با دوره بازپرداخت
یکسال از تاریخ دریافت تسهیلات به تشخیص بانک عامل می باشد.

٢- تسهیلات میان مدت:

اعطای تسهیلات مزبور برای تامین مالی طرحهای شرکتهای کوچک ومتوسط (SME) (منظور از شرکتهای کوچک و متوسط شرکتی است که تعداد کارمندان آن حداکثر ٢۵٠ نفرو گردش مالی آنها بیش از ١۵ میلیون یورو نباشد) و با رعایت شرایط زیر خواهد بود:

۲-۱) دوره بازپرداخت : به تشخیص بانک عامل حداکثر طی هفت قسط مساوی شش ماهه که سررسید اولین قسط ۶ ماه از تاریخ دریافت تسهیلات خواهد
بود
۲-۲ ) هزینه تعهد: ۰٫۳۵ درصد روی مانده استفاده نشده تسهیلات با تاریخ شروع ٩٠ روز پس از امضا قرارداد و قابل دریافت در دوره های ۶ ماهه.
۲-۳ ) هزینه مدیریت: ۰٫۲ درصد ثابت روی مبلغ تسهیلات

٣- تسهیلات برای تامین مالی پروژه :

اعطای این تسهیلات بصورت موردی جهت تامین مالی پروژه های خاص ارائه میگردد. شرایط تامین مالی (شامل نرخ بهره، کارمزدها، دوره ساخت و بازپرداخت) با توجه به مشخصات هر طرح تعیین شده و قرارداد تامین مالی میان بانک اکو و مجری طرح امضا می گردد. متعاقبا بانک عامل نیز
از طریق گشایش اعتباراسنادی و یا از طریق سایر روشهای پرداخت اعلام شده اقدامات مقتضی را به منظور واردات کالا و خدمات جهت اجرای پروژه ها بعمل
می آورد صدور ضمانتنامه در ارتباط با تسهیلات مورد بحث جهت وزارتخانه ها، شرکتها و سازمانهای دولتی توسط وزارت اموراقتصادی و دارایی و دررابطه با بخش خصوصی نیز در صورت ارائه تائیدیه از بانک عامل مبنی بر اخذ وثائق کافی از متقاضی برای تضمین بازپرداخت اصل و فرع تسهیلات و نیز اظهار نظر اداره تامین اعتبارات ارزی این بانک مبنی بر مطابقت تسهیلات اعطائی با شرایط و ضوابط اعلام شده از سوی بانک اکو ، بدو ا" توسط وزارت اموراقتصادی و دارایی و در صورت اجتناب وزارت مذکور،توسط آن بانک قابل انجام خواهدبود.

ج - روشهای تامین مالی واردات :

تامین مالی واردات کالا از طریق گشایش اعتباراسنادی ،ثبت سفارش برات وصولی اسنادی ،حواله ارزی و پرداخت نقدی (پس از تایید مدیر عامل
بانک) مقدور خواهد بود.

د- روشهای تامین مالی صادرات :

١- اعطای تسهیلات در قالب اعتبار فروشنده (تسهیلات تامین مالی قبل از حمل ، ،تنزیل اسناد صادراتی مدت دار فروشنده ایرانی )

تبصره ( ١) : تنزیل بروات مدت دار در وصولی ساده (clean collection) پس ازاعتبار سنجی خریدار توسط صندوق ضمانت صادرات ایران و ارائه
تضامین لازم از سوی مشتری امکان پذیر خواهد بود.
تبصره ( ٢) :در روش تامین مالی قبل از حمل احراز اطمینان بانک از وجود قرارداد معتبر با طرف خارجی و توان صادر کننده در تولید یا تامین کالا یا خدمات
موضوع قرارداد ضروری است.

٢- اعطای تسهیلات در قالب اعتبار خریدار بارعایت آئین نامه تامین مالی صادرات

ه- نوع ارز و نرخ سود تسهیلات :

١- نوع ارز تسهیلات یورو می باشد. بدین لحاظ بازپرداخت تسهیلات نیز می بایست با ارز مذکور صورت گیرد. با این وجود، در صورت ارائه تعهد از سوی مشتری مبنی بر بازپرداخت تسهیلات با ارز یورو، پرداخت معادل آن به سایر ارزها با نظر بانک عامل بلامانع خواهد بود. ضمنا"،چنانچه برغم انعقاد قراردا د /تعهد پرداخت یوروئی ، گشایش اعتبار با ارز دیگر صورت گیرد و یا پس از گشایش اعتبار امکان پرداخت وجه اسناد با ارز مزبور(یورو ) میسرنشود، معادل یوروئی آن می بایست با ارزهای مورد قبول بانک عامل به همراه سود و جریمه تاخیر احتمالی در روز بازپرداخت از سوی مشتری تادیه گردد.

٢- نرخ سود تسهیلات کوتاه مدت و میان مدت (اعطائی به مشتری ) توسط بانک عامل(متفاوت از نرخ سود قرارداد منعقده بانک عامل با بانک توسعه و تجارت اکو می باشد) ونرخ سود تسهیلات تامین مالی پروژه "توسط بانک اکو تعیین می شود.

و- روشهای پرداخت

پس از ارایه درخواست از سوی متقاضی ، اعطای تسهیلات برای فعالیتهای اعلام شده در بند (الف)؛ با در نظر گرفتن مفاد قراردادهای منعقده با بانک توسعه و تجارت اکو،و روشهای پرداخت و تامین مالی ذکر شده به ترتیب در بخش اول مجموعه مقررات ارزی و این دستورالعمل، از سوی بانک عامل تعیین خواهد
شد

ز – سایر مقررات

١- نحوه ثبت سفارش ،گشایش اعتباراسنادی ، تمدید سررسید ،چگونگی اقدام در خصوص وصولی ها و ... طبق مجموعه مقررات ارزی خواهد بود.
٢- اطلاعات وجوه پرداختی می بایست ازطریق سیستم مربوطه، به اداره آمار و تعهدات ارزی این بانک ارسال گردد.
۳- انعقاد قرارداد مستقیم فی مابین بانک توسعه و تجارت اکو و شرکتهای تولیدی و بازرگانی ایرانی امکان پذیر بوده و شرایط استفاده از آن توسط بانک مذکور تعیین خواهد شد.
۴– در موارد مسکوت و در صورت مغایرت شرایط بانک توسعه و تجارت اکو با مقررات جاری ،ملاک عمل شرایط بانک مذکور خواهد بود .

صدور ضمانت نامه های ارزی شرکت در مناقصه، حسن انجام کـار، پـیش پرداخـت و استرداد کسور وجه الضمان موردنیاز اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی با رعایت نکـات مشروحه ذیل و موارد مـذکور در هـر بخـش امکـان پـذیر اسـت . منظـور از انـواع ضمانت نامه ارزی، کلیه موارد صدرالذکر است.
تبصره ١: صدور انواع ضمانت نامه ارزی موردنیاز اشخاص حقیقی و حقـوقی غیرایرانـی صـرفا" درصورت توثیق ١٠٠% عین وجه الضمان به ارز و بدون اخذ مجوز از این بانـک امکـان پذیر است.
تبصره ٢ : بانکها مجاز به صدور ضمانت نامه ارزی بابت تضـمین وام و هرنـوع تسـهیلات ارزی دریافتی از موسسات مالی و بانکهای خارجی ، «بجز مواردیکه مورد تایید ایـن بانـک واقع شده است» نمی باشند.

شرایط عمومی:

١) صدور ضمانت نامه ارزی شرکت در مناقصه پس از دریافت اسناد مناقصـه (و دیگـر مدارک موردنیاز آن بانک) قبل از موعد برگـزاری مناقصـه بلامـانع اسـت. درصـورت تمدید زمان برگزاری مناقصه، دریافت مدارک مربوط به تمدید الزامی است. صدور این نوع ضمانت نامه نیاز به اخذ مجوز از این بانک ندارد.
تبصره ١: درخصوص ”کالای تولیدی (صنعتی، کشـاورزی، معـدنی و ...)“ ارائـه گـواهی تاییـد صلاحیت ضمانت خواه مبنی بر توانایی اجرای قرارداد یا موضوع مناقصه از وزارتخانـه ذیربط الزامی است.
تبصره ٢: درخصوص "خدمات فنی و مهندسی" ارائه گواهی تایید صلاحیت ضمانتخواه مبنی بر توانایی اجرای قرارداد یا موضوع مناقصه از معاونت برنامه ریـزی و نظـارت راهبـردی ریاست جمهوری الزامی است.

٢) درصورت عدم امکان ارائه مدارک موردنیاز در موعد مقرر و فوریت موضوع، بانـک میتواند نسبت به صدور انواع ضمانتنامه ارزی ذکر شده در این بخشـنامه در قبـال توثیق ١٠٠% ارز یا معادل ریالی آن به نرخ روز اقدام نمـوده و بـا اعـلام ایـن موضـوع نسبت به اخذ مجوز از اداره صادرات و جایگزینی وثایق طبق مقـررات اقـدام نمایـد.
ضمنا" درخصوص ضمانت نامه ارزی شرکت در مناقصه باتوجه به مفـاد بنـد ١ شـرایط عمومی اقدام گردد.

٣) درخصوص ضمانت نامه های حسن انجام کار، پـیش پرداخـت و اسـترداد کسـور وجه الضمان، بانک موظف است پس از بررسی قرارداد و تکمیل مدارک مربوطه نسبت به ارسال درخواست بانک حاوی مشخصات ضمانت نامه (متقاضی، ذینفع، بانک کـارگزار، مبلغ و نوع ارز، درصدمبلغ ضمانت نامه نسبت به کل قرارداد، نوع، موضوع و سررسید ضمانت نامه) - به انضمام گواهی های موردنظر در هر بخش - و تصویر قرارداد امضـاء شده و درخواست متقاضی به اداره صادرات جهت اخذ مجوز صدور ضمانت نامه اقـدام نماید.
تبصره: درخصوص ضمانت نامه حسن انجام کار درصورت توافق طرفین ابلاغیه رسمی ارجـاع کار می تواند جایگزین تصویر قرارداد گردد.

۴) پادار شدن ضمانت نامه حسن انجام کار موکول به گشایش اعتبـار اسـنادی مـورد قبول و یا ضمانت نامه تعهد پرداخت به نفع ضمانت خواه و همچنین ابطال ضمانت نامه شرکت در مناقصه مربوط می باشد مگر اینکه ضـمانت نامـه شـرکت در مناقصـه در چارچوب این بخشنامه صادر نشده و یا قرارداد تحت شرایط ترک تشریفات مناقصـه منعقد شده باشد.
تبصره: درصورت تقاضای حـذف ایـن شـرط , ضروریسـت بانـک وثـایق معتبـر و کـافی از ضمانتخواه اخذ نماید تا درصورت مطالبه وجه ضمانت نامه توسط ذینفع, ضمانتخواه مکلف به تامین و پرداخت آن به ارز باشد.

۵) پادارشدن ضمانت نامه پیش پرداخـت منـوط بـه وصـول وجـه پـیش پرداخـت اعتباراسنادی یا قرارداد منعقده توسط ضمانت خواه و یا بانک ضامن می باشد.
تبصره: درصورت تقاضای حذف شرط فوق ، ضمن پذیرش کلیه مسئولیتهای مترتبـه توسـط ضمانت خواه و بنا به تشخیص و تایید آن بانک وثایق کافی و معتبر نیـز اخـذ شـود.
حذف این شرط صرفا" درخصوص قراردادهای داخلی امکان پذیر است.

۶) نرخ تسعیر وجه ضمانت نامه جهت اخذ وثایق و کـارمزد، نـرخ فـروش ارز در روز صدور ضمانت نامه خواهدبود.
تبصره: اخذ کارمزد اعم ازکارمزد بانک و کارگزار خارجی از ضمانت خواه به ریال بلامانع است.

٧) چنانچه پرداخت وجه ضمانت نامه به ذینفع موضوعیت یابد، نـرخ (فـروش) ارز در روز پرداخت وجه ضمانتنامه بـه ذینفـع توسـط بانـک، مـلاک تسـویه حسـاب بـا ضمانتخواه خواهدبود. از این رو هنگـام صـدور ضـمانتنامـه اخـذ تعهـد کتبـی از ضمانتخواه در این زمینه الزامی است.

٨) درصورت انصراف ضمانت خواه از درخواست صـدور ضـمانت نامـه، مـی بایسـت موضوع ازطریق بانک عامل به اداره صادرات منعکس شود، به اسـتثناء مـواردی کـه طبق ضوابط جاری راسا" توسط آن بانک اقدام شده است.

٩) بانک های عامل موظفند متعاقب صدور ضمانت نامه در چـارچوب ایـن بخشـنامه، نسبت به ارسال اطلاعات آن مطابق بخشنامه ات/١۴۴٧ مـورخ ٨۴/٩/٢٠ اداره آمـار و تعهدات ارزی این بانک و اصلاحیه های بعدی آن اقدام نمایند.

١٠)استفاده از مقررات متحدالشکل ضمانتنامههای عندالمطالبه URDG٧۵٨ به شـرط عـدم مغایرت با دیگرمواد بند " ز" و همجنین سایر بخشنامههای ابلاغی این بانـک ، توصـیه مـی گردد.

ز) ١- کالای تولیدی (صنعتی، کشاورزی ، معدنی و ...) :

صدور ضمانت نامه های ارزی حسن انجـام کـار، پـیش پرداخـت و اسـترداد کسـور وجهالضمان موردنیاز صادرکنندگان کالای تولیدی با رعایت مفاد بند ٣ شرایط عمومی امکان پذیر می باشد. وثـایق مربـوط بـه اینگونـه ضـمانت نامـه هـا , در چـارچوب ” آیین نامه صدور ضمانت نامه و ظهر نویسی از طرف بانکها“ مصـوب شـورای پـول و اعتبار اخذ گردد[note] بخشنامه های شماره مب/ ١۶٢ مورخ ۸۰/۰۲/۲۹ و مب /۱۸۲۵ مورخ ۸۵/۰۷/۳۰ این بانک و اصلاحیه های آتی آن [/note]
.
نرخ کارمزد صدور ضمانت نامه ها نیز براساس فصل ششم بخشنامه نـب/۶۴٠٩ مـورخ ٨۶/٧/١۴ این بانک و اصلاحیه های آتی آن می باشد.

ز) ٢- خدمات فنی و مهندسی:

صدور انواع ضمانت نامه ارزی موردنیاز صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی بر طبق آئین نامه اجرایی حمایت از صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی، موضوع مصوبه شماره ۴۰۵۲۷/۲۷۰۵۷ مورخ ۱۳۸۹/۰۲/۰۸ هیات محترم وزیران (پیوست شماره ۹-۱) با رعایت نکات ذیل امکان پذیر است:
۲-۱) درمورد ضمانت نامه های حسن انجام کار، پیش پرداخت و استرداد کسور وجه الضمان، اخذ مصوبه مربوطه از کمیته ماده ١٩ مستقر در سازمان توسعه
تجارت ایران که حاوی سقف ضمانت نامه ومبلغ کل قرارداد باشد ضروری است.
۲-۲) درخصوص ضمانت نامه های موضوع بند ١ -٢ ارسال درخواست بانک حاوی مشخصات ضمانت نامه (متقاضی، ذینفع، بانک کارگزار، مبلغ و نوع ارز،
درصد مبلغ ضمانت نامه نسبت به کل قرارداد، نوع، موضوع و سررسید ضمانتنامه) به انضمام گواهی تایید صلاحیت از معاونت برنامه ریزی و نظارت
راهبردی ریاست جمهوری، مصوبه کمیته ماده ١٩ و تصویر قرارداد امضاء شده جهت اخذ مجوز صدور ضمانت نامه به اداره صادرات الزامی است .

تبصره: درخصوص ضمانت نامه حسن انجام کار ابلاغیه رسمی ارجاع کار می تواند جایگزین تصویر قرارداد گردد.

۲-۳ ) صدور ضمانت نامه خدمات فنی و مهندسی توسط بانکها درمقابل ٢% وجه نقد یا سایر وثایق مورد قبول سیستم بانکی و ٩٨ % سفته نسبت به ارزش
ضمانت نامه انجام پذیرد.
تبصره ١: منظور از سپرده نقدی , وثایق موضوع بند الف ماده دو ((آئین نامه صدور ضمانت نامه و ظهرنویسی ازطرف بانکها)) می باشد.
تبصره ٢: بانکها با مسئولیت خود می توانند در میزان سپرده نقدی و پذیرش سایر وثایق مورد قبول تخفیفاتی قایل شوند.
۲-۴) نرخ کارمزد صدور ضمانت نامه های خدمات فنی و مهندسی حداکثر نیم درصد معادل ریالی ارزش ضمانت نامه درسال می باشد.
۲-۵) درصورت مطالبه وجه ضمانت نامه ، رعایت ماده ٧ “ آیین نامه اجرایی حمایت از صادرکنندگان خدمات فنی ومهندسی” نیز الزامی است .

ز) ٣- قراردادهای داخلی:

صدور انواع ضمانت نامه های ارزی موردنیاز پیمانکاران , مشاوران و سازندگان داخلی که امور خدمات مهندسی مشاور , طراحی , پیمانکاری , ساختمانی , تاسیساتی و تجهیزاتی را در داخل کشور اجرا می کنند با رعایت مراحل و نکات ذیل امکان پذیر می باشد:
ازآنجاکه اجرای طرحهای موصوف در داخل کشور می باشد,بنابراین مشمول و صدور « آئین نامه مقررات حمایتی دولت برای صادرات خدمات فنی و مهندسی " نمی باشند و صدور ضمانت نامه بایستی بطور کلی در چارچوب " آئین نامه صدور ضمانت نامه و ظهرنویسی ازطرف بانکها " صورت پذیرد.

۳-۱) صدور ضمانت نامه های ارزی حسن انجام کار، پیش پرداخت و استرداد کسور وجه الضمان حداکثر هرکدام تا سقف "معادل ده میلیارد ریا ل " پس از دریافت و بررسی قرارداد مربوطه بدون اخذ مجوز از این بانک بلامانع است. قرارداد میبایست حداقل شامل موضوع، زمان انعقاد، مشخصات طرفین، مبلغ قرارداد و نوع ارز، نوع و مبلغ ضمانت نامه های پیش بینی شده، درصد آن نسبت به کل مبلغ قرارداد، شرایط پرداخت و سهم هریک از شرکا (درصورت اجرای قرارداد بصورت مشارکت) باشد.

۳-۲) درمورد ضمانت نامه های موضوع بند ١ -۳ چنانچه ارزش ضمانت نامه بیش از "معادل ده میلیارد ریال" باشد ارسال درخواست بانک حاوی مشخصات ضمانت نامه به انضمام تصویر قرارداد مربوطه با رعایت مندرجات بند ٣ شرایط عموم ی جهت اخذ مجوز صدور ضمانت نامه به اداره صادرات الزامی است.

۳-۳) کارمزد صدور ضمانت نامه های ارزی بابت قراردادهای داخلی براساس فصل ششم بخشنامه شماره نب/ ۶۴٠٩ مورخ ۸۶/۰۷/۱۴ این بانک و اصلاحیه های آتی آن اخذ گردد.

ز) ۴ صدور سایر ضمانت نامه های ارزی:

صدور ضمانتنامه های ارزی شرکت در مناقصه های بین المللی داخلی و خارجی، حسن انجام کار، پیش پرداخت و استرداد کسور وجه الضمان مشروط به پوشش آن آئین نامه صدور ضمانتنامه و « درصورت مطالبه وجه الضمان توسط آن بانک وبارعایت و سایرمقررات مربوط و منظورداشتن مراتب زیر، « ظهرنویسی ازطرف بانکها " [note] بخشنامه های شماره مب/ ١۶٢ مورخ ۸۰/۰۲/۲۹ و مب /۱۸۲۵ مورخ ۸۵/۰۷/۳۰ این بانک و اصلاحیه های آتی آن [/note] بلامانع خواهدبود:

۴-۱) اخذ وثیقه از ضمانت خواه در چارچوب « آئین نامه صدور ضمانتنامه و ظهرنویسی از طرف بانکها » و بنا به تشخیص آن بانک و اعتبار متقاضی صورت پذیرد
۴-۲) نرخ تسعیر وجه ضمانتنامه برای دریافت وثایق و کارمزد ، نرخ فروش ارز در روز صدور ضمانتنامه خواهدبود.
۴-۳) تایید صلاحیت وتوانایی اجرای قرارداد و انجام کار به تشخیص بانک .
تبصره : درخصوص صادرکنندگان کالا و خدمات فنی و مهندسی، درصورت عدم امکان ارائه گواهی توانمندی، صدور ضمانت نامه مورد نیاز آنها در چارچوب این بند بلامانع است.

۵ چگونگی مطالبه وجه ضمانت نامه های ارزی حسن انجام کار و پیش پرداخت و شرکت درمناقصه به نفع طرف های ایرانی :

۵-۱ ) کلیه ضمانت نامه های ارزی که پیمانکاران و فروشندگان خارجی بابت حسن انجام تعهدات خود به نفع خریداران ایرانی داخل کشور تودیع نموده اند و ضمانت نامه های مزبور به علت عدم ایفای کامل تعهدات و بنا به تقاضای ذینفع مطالبه می گردد، به شرح زیر قابل اقدام خواهد بود.

۵-۱-۱) وجه ضمانت نامه ارزی پس از مطالبه عینًا به حساب سپرده موقت واریز و نگهداری گردد.
۵-۱-۲) درصورت تقاضای ذینفع مبنی بر واردات کالا یا خدم ت (بنابه موضوع ضمانت نامه مربوطه )، ازمحل ضمانت
نامه مطالبه شده ، گشایش اعتباراسنادی یا ثبت سفارش براتی جهت واردات کالا یا خدم ت تا سق ف مبلغ
ضمانت نامه بارعایت کامل مقررات صادرات و واردات و دستورالعمل های این بانک و طی مراحل
ثبت سفارش/ثبت خدمت بلامانع است .
۵-۱-۳) کالاویا خدم ت مورد تقاضا، ترجیحًا همان کالا ویا خدمت اعتباراسنادی یا ثبت سفارش موضوع ضمانت نامه و
در چارچوب ضوابط و مقررات باشد.
۵-۱-۴) باتوجه به اینکه وجه ارزی کالا و یا خدمت وارده به شرح فوق ازمحل وجه ارزی ضمانت نامه ارزی مطالبه شده
پرداخت خواهدگردید، لذا آمار مربو ط به گشایش اینگونه اعتبارات و بروات اسنادی به طورجداگانه به اداره
آمار و تعهدات ارزی این بانک اعلام گردد.
۵-۱-۵) در صورت عدم تقاضای واردات کالا از محل وجه ضمانت نامه ارزی مطالبه شده، چنانچه ارز اعتبارات اسنادی
/ثبت سفارشات بروات اسنادی مربوطه ازمحل ارزهای تخصیصی از سوی این بانک تامین شده باش ند ، وجه
ارزی ضمانت نامه باید به حساب این بانک واریز و معادل ریالی آن به نرخ روزمطالبه وجه ضمانت نامه به
ذینفع پرداخت گردد.
تبصره : درصورت تأخیر در پرداخت وجه الضمان از سوی کارگزار ، واریز تمامی وجوه دریافتی از کارگزار (اصل +فرع) به حساب این بانک الزامی است.

۵-۱-۶) پرداخت هم ارزریالی ضمانت نامه های مطالبه شده به ذینفع ضمانت نامه درصورتی که اعتبارات اسنادی/ثبت سفارشات بروات اسنادی آن به نرخ گواهی سپرده ارزی – واریزنامه – توافقی – حاصل از صادرات و نرخ روز می باشد، به نرخ روزمطالبه وجه ضمانت نامه امکان پذیر بوده و خرید ارز به حساب آن بانک صورت می گیرد.
ضمنًا لازم است مصرف اینگونه ارزها با نظر اداره آمار و تعهدات ارزی این بانک انجام شود.
تبصره: چنانچه تمام یا بخشی از وجه اعتبار اسنادی/ثبت سفارش براتی مرتبط با ضمانت نام ه مطالبه شده ، از محل یارانه های دولتی و اعتبارات دستگاههای اجرایی دولتی تامین شده باشد، واریز معادل ریالی سهم مربوطه از وجه الضمان ضمانت نامه مطالبه شده (با توجه به نسب تهای پرداخت وجه اسناد) به حساب خزانه الزامی است.
۵-۱-۷) در صورتی که ارز اعتباراسنادی/ثبت سفارش براتی موضوع ضمانت نامه از محل ارز متقاضی بوده و یا ضمانت نامه فاقد اعتباراسنادی و یا قرارداد و یا بطورکلی نرخ تسعیر مورد عمل باشد، در صورت مطالبه وجه ضمانت نامه پرداخت عین ارز و یا تسعیر آن (بنا به درخواست متقاضی) به نرخ روز به حساب متقاضی بلامانع است.
۵-۱-۸) درصورتی که ارز اعتباراسنادی موضوع ضمانت نامه از محل حساب ذخیره ارزی/صندوق توسعه ملی تأمین شده باشد، با توجه به مفاد قرارداد فی مابین خریدار و فروشنده ، چنانچه آن بانک خریدار را محق به استفاده از وجه حاصل از ضمانت نامه مطالبه شده برای مصارف ارزی جهت واردات کالا و یا خدمت به منظور تکمیل و راه اندازی طرح مربوطه تشخیص دهد استفاده از آن برای موارد مذکور بلامانع است. درغیراین صورت ارز دریافت شده می بایست به حساب ذخیره ارزی/صندوق توسعه ملی واریز گردد.

۵-۲) تسعیر وجه الضمان ضمانت نامه های ارزی شرکت درمناقصه ک ه بنابه دلایلی توسط ذینفع ایرانی درخواست می گردد، به نرخ روزمطالبه وجه ضمانت نامه و بارعای ت سایرمقررات مربوطه ازنظراین بانک بلامانع است .

۵-۳) مقررات مربوط به مطالبه وجه ضمانت نامه های حسن انجام کار به ضمان ت نامه های پی ش پرداخت که اعتبار/برات اسنادی آن (قرارداد مربوطه) از محل ارزهای تخصیصی از سوی این بانک ، واریزنامه ، توافقی، گواهی سپرده ارزی ، ارز حاصل از صادرات ، ارز متقاضی و نرخ روز گشایش شده باشد، قابل تسری است.

۵-۴) استفاده از ارز ضمانت نامه های ارزی مطالبه شده به نفع وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی درصورت تایید بالاترین مقام اجرایی و یا ذیحساب سازمان ذیربط مبنی بر رعایت کلیه مقررات مربوطه ممکن خواهد بود.

١ـ بمنظور تسریع در نقل و انتقال و استفاده از وجوه استحصالی بابت اجرای قراردادهای تامین مالی شده توسط بانک جهانی و امکان ارسال تاییدیه دریافت آن و ارائه صورتحساب گردش عملیات حسابهای مربوطه به بانک جهانی، واریز سوئیفتهای واصله از بانک کارگزار درچارچوب تسهیلات مالی بانک جهانی بهحسابهای مخصوص ارزی که طبق مقررات مربوطه نزد شعب آنبانک بنام دستگاههای استفاده کننده از تسهیلات بهمین منظور افتتاح گردیده یاخواهندشد، و انتقال وجوه ارزی که بموجب تقاضای دستگاهها/سازمانهای مزبور بطور مستقیم توسط بانک جهانی به حسابهای ارزی شرکتها/ پیمانکاران و مهندسین مشاور ایرانی طرف قرارداد دستگاههای مورداشاره حواله میگردد به حسابهای مندرج در سوئیفت »اعم ازحسابهای مخصوص و حسابجاری پیمانکاران و شرکتهای ایرانی» نزد شعب آنبانک توسط اداره عملیات ارزی این بانک، بلامانع میباشد.

٢ـ پس از دریافت پیام سوئیفت از اداره عملیات ارزی و وصول ارز توسط شعب آنبانک جهت واریز آن به حسابهای ارزی فوق، مقتضی است در هر مورد بمیزان ارزحواله شده اطلاعات و اسناد لازم را به این بانک ارسال نمایند.

٣ـ کلیه پرداختهای ریالی که میبایست از محل موجودی حساب ارزی مخصوص مربوطه مورد پوشش قرارگیرد بانرخ روز ارز به حساب این بانک و بارعایت مقررات مـــربوطه تسعیر و در وجه اشخاص ذینفع مطابق دستـــور برداشت و معرفی دستگاهها/سازمانهای استفاده کننده ازتسهیلات پرداخت گردد. ضمناً آنبانک نیز میتواند درصورت نیاز و مشروط به تقاضای صاحب حساب، ایندسته ازارزها را به نرخ روز بازار خریداری نماید.

۴ـ نقل و انتقالات مربوط به حسابهای ارزی مخصوص:

انتقال موجودی حسابهای ارزی مخصوص به خارج ازکشور مجاز نبوده لکن برداشت، استفاده و هرگونه نقل و انتقال موجودی این حسابها به جز مراتب مندرج
دربند(٣) موکول به رعایت ضوابط ذیل خواهدبود.
١ـ۴) کلیـــه پرداختهائی که برحسب قــرارداد منعقده فیمابین دستگاهها/سازمانهای استفاده کننده ازتسهیلات و شرکتها/پیمانکاران و مهندسین مشاورایرانی میبایست ازمحل حساب مخصوص مورد پوشش قرارگیرد، براساس درخواست دستگاه ذیربط (صاحب حساب مخصوص) ازموجودی حساب برداشت و به حسابهای ارزی پیمانکاران طرف قرارداد نزد شعب داخلی آنبانک (یاسایربانکها) واریزگردد.
٢ـ۴) ورود تجهیزات، ماشین آلات و لوازم یدکی مورد نیاز اجرای طرحهای موضوع قرارداد بنام سازمان / دستگاه استفاده کننده از تسهیلات مشروط برآنکه ضرورت آن موردتایید دستگاه نیز قرارگیرد ازطریق گشایش اعتباراسنادی و درحدسقف ارزی قرارداد مربوطه ورعایت قانون مقررات صادرات و واردات و منظورداشتن سایر مقررات ذیربط تحت این دستورالعمل، ازمحل موجودی حساب ارزی مخصوص مربوطه، بلامانع خواهدبود.
٣ ـ۴) پرداخت حق الزحمه و حق المشاوره کارشناسان خارجی استخدام شده مور دنیاز اجرای طرحهای موضوع قرارداد و سایرهزینه های آموزشی، مشروط برتاییدآن توسط دستگاه استفاده کننده از تسهیلات و بارعایت قوانین و مقررات مربوطه، ازمحل حسابهای ارزی ذیربط و بامجوز این بانک بلامانع خواهدبود.
۴ـ۴) اجرای مراتب مندرج دربند(٢ـ۴) بصورت حواله ازمحل ثبت سفارش و با منظور داشتن کلیه ضوابط تعیین شده در بند اخیرالذکر و حداکثر درسقف سیصدهزاردلار «٣٠٠،٠٠٠» یامعادل آن به سایر ارزها مشروط به ارائه تعهدنامه دال بر ورود کالا مطابق شرایط ثبتسفارش بدون اخذ مجوزموردی ازاین بانک، ازمحل حسابهای مربوطه ، بلامانع خواهدبود.
تبصره : بدیهی است استفاده بیش از مبلغ فوق برای حواله بابت خرید تجهیزات، ماشین آلات و لوازم یدکی با مجوز این بانک امکانپذیر خواهدبود.

۵ـ نقل و انتقالات مربوط به حسابجاری ارزی پیمانکاران و شرکتهای ایرانی طرف قراردادهای ذیربط:

انتقال موجودی حسابهای ارزی فوق به خارج ازکشور مجاز نبوده و برداشت، استفاده و هرگونه نقل و انتقال ازمحل موجودی این حسابها، تابع شرایط و ضوابط زیر خواهدبود.
١ـ ۵) خرید بخش مازاد بر نیازهای ارزی پیمانکاران طرف قرارداد «ارزهای واریزی ازمحل حسابهای ارزی مخصوص و یا مستقیم توسط بانک جهانی» به نرخ روز درخواست متقاضی، بلامانع میباشد.
٢ـ۵) ورود تجهیزات، ماشینآلات و لوازم یدکی موردنیاز اجرای طرحهای موضوع قرارداد بنام شرکتها/پیمانکاران/مهندسینمشاورایرانی ازمحل موجودی این حسابها «ارزهای واریزی ازطریق حساب مخصوص و یامستقیم توسط بانک جهانی درچارچوب قراردادهای مربوطه» بامنظور داشتن مراتب زیر بلامانع خواهدبود.
١ـ٢ـ۵) تایید درصد و مبلغ ارزی مورد نیاز اجرای قرارداد ازقبیل اقلام، ماشین آلات، تجهیزات و لوازم یدکی و سایرهزینههای ارزی آموزشی توسط دستگاه/سازمان استفاده کننده ازتسهیلات و بعبارتی تفکیک هزینههای ارزی و ریالی قرارداد.
٢ـ٢ـ۵) تایید نوع و اقلام موردنیاز اجرای طرح درچارچوب قرارداد مربوطه و حداکثر درسقف مخارج ارزی توسط دستگاه استفاده کننده ازتسهیلات.
٣ـ٢ـ۵) مسدود نمودن ارز ازمحل حساب جاری ارزی موردنظر بمیزان ارزش اقلام وارداتی توسط آنبانک.
۴ـ٢ـ۵) رعایت قانون مقررات صادرات و واردات.
٣ـ۵) پرداخت حق الزحمه و حق المشاوره کارشناسان استخدام شده جهت اجرای قراردادها و سایر هزینه های ارزی آموزشی ازمحل موجودی این حسابها و تحت ضوابط زیر بلامانع خواهدبود.
١ـ٣ـ۵) ارائه تاییدیه مقرر دربند «۵-٢-١».
٢ـ٣ـ۵) تایید پرداخت هزینههای آموزشی و پرسنلی کارشناسان خارجی حداکثر بمیزان مقرر دربند١ـ٣ـ۵ بابت اجرای قرارداد توسط دستگاه استفاده کننده ازتسهیلات.

۶ـ کلیه وجوه ارزی که حسب تقاضای دستگاههای استفاده کننده از تسهیلات مستقیماً توسط بانک جهانی جهت واریز به حسابهای ارزی پیمانکاران طرف قرارداد حواله میگردد، نیز در هر مورد تابع ضوابط مقرر در بند (۵) میباشند.

٧ـ گشایش اعتباراسنادی بنام دستگاه/سازمان استفاده کننده ازتسهیلات یا مجری طرف قرارداد بانک جهانی و یا پیمانکاران طرف قرارداد باتایید دستگاه/سازمان استفاده کننده ازمحل تسهیلات مالی پرداختی بطور مستقیم توسط بانک مزبور به شکل Non - operative و مشروط به قبول فروشنده مبنی بر دریافت وجه اسناد ازمحل تسهیلات مربوطه، بارعایت سایرمقررات ذیربط و منظورداشتن قانون مقررات صادرات و واردات بلامانع میباشد.

٨ـ اقدامات لازم درخصوص ارائه ابلاغیه دریافت و واریز وجوه به حسابهای ارزی فوق و نیز ارائه صورتحساب گردش عملیات آنها به بانک جهانی معمول گردد.

٩ـ فروش ارز به نرخ روز بابت تسویه اصل و فرع تسهیلات مالی استفاده شده بلامانع میباشد.

١٠ـ کلیه اطلاعات مربوط به وجوه پرداختی تحت این دستورالعمل بایستی ازطریق سیستم مربوطه برای اداره آمار و تعهدات ارزی، ارسال گردد.

الف. شرایط استفاده از تسهیلات

١ـ متقاضی میبایست تاییدیه امکان استفاده از تسـهیلات کوتـاه مـدت مزبـور را از وزارت امور اقتصادی و دارایی – دفتر وام ها، مجامع و مؤسسات بین المللی کسـب و به آن بانک ارائه نماید.

٢ـ نسخه ای از قرارداد تسهیلاتی را برای اداره تامین اعتبارات ارزی این بانک ارسال و تائیدیه اداره مذکور را درخصوص شرایط مالی قرارداد دریافت نمایند. ضمنا" تاییـد شرایط حقوقی و اجرایی اینگونه قراردادها به تشخیص و مسئولیت آن بانک و با توجه به مقررات مربوطه خواهدبود. اضافه مینماید ارسال قراردادهـای کـاملا" یکسـان بـا قراردادهای قبلی که تاییدیه اداره یادشده نیز برای (شرایط مـالی) آنهـا اخـذ شـده، جهت اخذ تاییدیه مجدد ضرورت ندارد.

٣ـ پس از انعقاد قرارداد تسهیلات مورد بحث لازم است اطلاعـات مربـوط بـه اخـذ تسهیلات شامل نام استفاده کننده، مبلغ تسهیلات ، نوع تسهیلات (ITFO ....) نـرخ سود تسهیلات ، شماره و تاریخ قرارداد و نیـز پـس از گشـایش اعتبـارات اسـنادی مربوطه، آمار مصرف تسهیلات طبق پیوست شماره ۱-۶ به صورت جداگانـه در پایـان هر ماه جهت اداره تامین اعتبارات ارزی ارسال گردد.

ب . شرایط لازم برای افتتاح اعتباراسنادی و صدورضمانتنامه بنفع IDB

١- مراحل ثبتسفارش در وزارت بازرگانی طی گردیده و شماره ٨ رقمی ثبت سـفارش بر اوراق مربوط درجگردد.
٢ـ پس از امضاء قـرارداد توسـط خریـدار و IDB ، افتتـاح اعتبار اسـنادی و صـدور ضمانتنامه مربوطه صرفاً بدرخواست خریـداری کـه قـرارداد تـامین مـالی را امضـاء نموده است ، مجاز میباشد.
٣ـ اطلاعات از طریق سیستم مربوطه به اداره آمار و تعهدات ارزی ارسال میگردد.
۴ـ گشایش اعــتبار اسنادی بمنظور خریــد تــجهیزات و مـواد اولیـه خـدماتی و کالائی/خدماتی نیز تابع مقررات مربوطه تحت این دستورالعمل بوده و در مـوارد عـام نیازی به اخذ مجوز موردی از بانک مرکزی ندارد.
تبصره: اصــلاح اعتباراســنادی بــدفعات پــس از طــی مراحــل »اصــلاحیه» ثبــتســفارش وزارت بازرگانی بلامانع بوده و تمدید سررسید اعتبارات اسـنادی نیـز تـابع مقـررات مندرج در بخش مربوطه میباشد.

ج . شرایط لازم برای دریافت هم ارز ریالی

١ـ درزمان افتتاح اعتباراسنادی و صدور ضمانتنامه بنفع IDB صرفاً پنج درصد هم ارز ریالی اصل و فرع از متقاضی دریافت شود.
٢ـ متعاقب بند بالا بهنگام معامله اسناد نسبت به دریافت پنج درصد دیگر هم ارز ریالی اصل و فرع از متقاضی اقدام گردد.
٣ـ مابقی اصل و فرع درسررسید بازپرداخت ازمتقاضی دریافت شود.
تبصره ١: نیازی به اخذ ودایع بطور مضاعف بابت افتتاح اعتباراسنادی و صدور ضمانتنامه بانکی فوقالذکر نمیباشد.
تبصره ٢: اخذ وثایق و تضمینات کافی توسط آنبانک از مشتری بمنظور پوششهای لازم برای بندهای ٣،٢ الزامی است.
تبصره ٣: شرکتهای و سازمانهای وابسته به دولت موضوع ماده ۴ قانون محاسبات عمـومی کـه باتایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و یاذیحساب دسـتگاه ذیـربط صـرفنظر ازاینکه دارای ردیف بودجه باشند یا نباشند ، چنانچه ازمنابع بودجه عمـومی کشـور بطورکلی و یابرای ثبت سـفارش خاصـی اسـتفاده نمـیکننـد، مشـمول مفـاد ایـن دستورالعمل نیز میگردند. وزارتخانه ها، شرکتها و سازمانهائی که ازمنابع بودجه عمومی دولت استفاده می نمایند ازنظر ترتیبات پیش پرداخت مشمول استفاده از این تسهیلات نخواهند بود و ازاین نظر تابع مقررات مربوطه دربخش اول خواهندبود.
۴ـ بمیزان پیشپرداخت تعیین شده دربند (جـ١) بهنرخ روز گشایش اعتباراسنادی، فروش ارز و تسویه حساب با متقاضی بصورت قطعی تلقی خواهدشد.
۵ـ بمیزان همارزدریافتی تعیین شده دربند (جـ٢) به نرخ روز معامله اسناد، فروش ارز و تسویه حساب بصورت قطعی صورت خواهدپذیرفت
۶ـ بابت هم ارزریالی الباقی وجه اعتبار اسـنادی بنـد (جـ٣) بـه نـرخ روز سررسـید پرداخت وجه ارزی اعتباراسنادی به کارگزار «تاریخ سررسـید اقسـاط« فـروش ارز و تسویه حساب قطعی با واردکننده کالا صورت پذیرد.
تبصره : درصورت پرداختهای ریالی دیگر قبـلاز سررسـید پرداخـت، فـروش ارز و تسـویه حساب به نرخ روز قطعی تلقی خواهدشد.
٧ـ در صورتیکه واردکننده تقبل نمایدکه کلیه مسئولیتهای مربوط به تغییرات و نوسانات نرخ ارز را عهده دار میگردد « باوجود پرداخت بصور فوق»، تسویه حساب قطعی با متقاضی بمیزان صددرصد وجه پرداختها به نرخ روز سررسیدها نیز بلامانع است.
٨ـ متقاضی موظف است بمیزانهای مقرر درتاریخهای تعیین شده نسبت به تامین و پرداخت هم ارز ریالی اقدام نماید و چنانچه تامین هم ارزریالی با تأخیر صورت پذیرد، آنبانک نسبت به تامین هزینه یا خسارتهای احتمالی و دیرکرد باتوجه به قراردادهای منعقده و یا رابطه بانک و متقاضی اقدام خواهد نمود.
٩ـ اعطای تسهیلات ارزی، گشایش اعتباراسنادی و صدور ضمانتنامه مربـوط ازمحـل تسهیلات شرکت اسلامی توسعه بخش خصوصی (ICD) صـرفاً بـه بخـش خصوصـی با رعایت شرایط و ضوابط اعطای تسهیلات از محل منابع بانک توسعه اسـلامی(IDB) بلامانع است.

شرایط استفاده از خطوط اعتباری کوتاه مدت بین بانکی حداکثر شش ماهه برای واردکنندگان (ریفاینانس)

نحوه و شرایط استفاده از خطوط اعتباری کوتاه مدت بین بانکی حـداکثر شـش ماهـه جهت گشایش اعتبارات اسنادی بابت واردات کالا بشرح زیر اعلام میگردد:

١- واردکنندگان کالا و خدمت به استثناء کالاهای مندرج در جدول پیوست شـماره ٩-۴ میتوانند با ضوابط مندرج دراین قسمت اقدام به گشایش اعتبارات اسنادی با استفاده از خطوط اعتباری بین بانکی نمایند.

تبصره : شرکتها و سازمانهای وابسته به دولت، موضوع ماده ۴ قانون محاسبات عمومی نیز که به تایید سـازمان مـدیریت و برنامـه ریـزی کشـور یـا ذیحسـاب دسـتگاه ذیـربط، صرفنظر از اینکه دارای ردیف بودجه باشند یا نباشند، چنانچه از منابع بودجـه عمـومی کشور بطور کلی و یا برای ثبت سفارش خاصی استفاده نمینمایند، مشمول مفاد ایـن دستورالعمل میشوند.

٢- هم ارز ریالی اعتبارات اسنادی کـه از محـل خطـوط اعتبـاری ریفاینـانس گشـایش میشوند، بترتیب زیر ازمتقاضی قابل دریافت خواهدبود.

الف) حداقل ١٠% (ده درصد) هم ارزریالی اصل و فرع اعتباراسنادی بهنگـام گشـایش اعتباراسنادی.
ب ) حــداقل ١٠% (ده درصــد) هــم ارز ریــالی اصــل و فــرع اعتبار اســنادی بهنگــام معامله اسناد.
ج )مـابقی هــم ارز ریــالی اصـل و فــرع اعتباراســنادی بهنگــام بازپرداخــت اقســاط درسررسیدهای پرداخت ارز به کارگزار .
در اجرای مراتب فوق نکات زیر با تاکید موردتوجه و اجرا قرارگیرد:
٢/١ـ درصدهای تعیین شده فوق حداقل دریافتی بوده و بانک میبایسـت در روز گشـایش اعتبار اسنادی، باتوجه به صلاحیت و توان اعتباری مشتری پوششهای لازم و کافی را از واردکننده بابت تامین باقیمانده وجه اعتبار اسنادی تا روز پرداخت وجه به کارگزار اخذ نماید. لازم است وثیقه هـای مـأخوذه از مشـتریان از درجـه نقـدینگی بـالایی برخوردار بوده و بلامعارض باشد تا درصورت عدم ایفاء تعهدات حقوق بانک در حداقل زمان استیفاء گردد.
٢/٢ـ بمیزان پیش پرداخت تعیین شده دربنـد (الـف) بـه نـرخ روز و بـه تـاریخ گشـایش اعتبار اسنادی واریزشده به حساب آن بانک، فروش ارز و تسویه حساب بصورت قطعـی تلقی خواهدشد.
٢/٣ـ معادل هم ارز ریالی دریافتی بمیزان تعیین شده دربنـد(ب) بـه نـرخ روز و بـه تـاریخ معامله اسناد، فروش ارز و تسویه حساب بصورت قطعی صورت خواهدپذیرفت.
٢/۴ـ بابت هم ارز ریالی باقیمانده وجه اعتباراسنادی »بندج» با نرخ روز به تـاریخ سررسـید پرداخت وجه ارزی اعتباراسنادی به کارگزار «تاریخ سررسید اقسـاط»، فـروش ارز و تسویه حساب قطعی با واردکننده کالا صورت پذیرد.

تبصره ١: درصورتیکه واردکننده تقبل نماید که کلیه مسئولیتهای مربوط به تغییرات و نوسانات نرخ ارز را عهده دار میگردد، (باوجودپرداختهای قبلی بصـور فـوق)، تسـویه حسـاب قطعی بامتقاضـی بمیـزان صددرصـد وجـه پرداختهـا (درسررسـیدها) بـه نـرخ روز بازپرداخت نیز بلامانع خواهد بود.
تبصره ٢: متقاضی موظف است بمیزانهای مقرره درتاریخهای تعیینشـده نسـبت بـه تـامین و پرداخت هم ارز ریالی اقدام نماید و چنانچه تامین هم ارزهای ریالی باتاخیر صورت پذیرد،
آنبانک نسبت به تامین هزینه یا خسارتهای احتمالی و دیرکرد باتوجه به قراردادهـای منعقده و رابطه بانک و متقاضی، اقدام خواهدنمود.

٣- بانکها میبایست درخواست استفاده از خطوط اعتباری منعقده توسط بانک مرکزی را برای هر مورد ثبت سفارش ، به اداره تامین اعتبارات ارزی ارسال نماینـد. اداره تـامین اعتبارات ارزی نسبت به تعیین خط اعتباری و رزرو آن اقدام و مراتب را به بانک عامل اعلام مینماید.
بانک عامل پس از گشایش اعتبار اسنادی باید یک نسخه از متن گشایش اعتبـــار را به اداره تامیـن اعتبـــارات ارزی برای صدور Letter Of Inclusion ارسال
نماید.

۴- بانکها میتوانند با مسئولیت خود نسبت به انعقاد قرارداد تامین مالی کوتاه مدت حداکثر یکساله (ریفاینانس) با بانکهای کارگزار (خارجی و ایرانی) با موافقت اداره تامین اعتـــبارات ارزی اقدام نمایند.

بدیهی است اینگونه موارد نیازی به صدور Letter Of Inclusion نمیباشد.

۵- هزینه استفاده از تسهیلات براساس صد در صد وجه اسناد معاملـه شـده بـه عهـده واردکننده خواهد بود.

درخصوص خطوط اعتباری کوتاه مدت (ریفاینانس) منعقـده توسـط بانـک مرکـزی، بانکهـا مکلفند در چارچوب مفاد بخشنامه شماره نب/۶۴٠٩ مورخ ١٣٨۶/٧/١۴ بخش نظارتی (اینبانک) به نحوی اقدام نمایند که مجموع نرخ سود و کارمزدهـای مربوطـه تسهیلات اعطایی به متقاضیان از حداکثر Libor+%۵ فراتر نرود.

۶- تسهیلات فوق باید در سقفهای مجاز تسهیلات اعطایی آن بانک با رعایت سقفهای فردی و بخشی و با توجه به ضوابط ، مقررات و دستورالعملهای صادره توسط واحدها و ادارات ذیربط این بانک منظور و اعطاء گردد. استفاده از خطوط اعتباری ریفاینـانس ، از زمـان معامله اسناد ، اعطای قطعی تسهیلات به مشتری است.

واردات ازمحل تسهیلات اعتباری خارجی بجزموارد زیر تابع ضوابط و مقررات گشایش اعتباراسنادی بابت واردات (کالا - خدمات) تحت بخشهای اول و دوم مربوط
به این مجموعه میباشد:

١ـ پیش دریافت اعتبارات اسنادی فاینانس (برای مدت پنج سال به بالا) به شرح زیراست:

١ـ١) صددرصد معادل ریالی برای بخش نقــدی بعنوان پیشپرداخت حداقل (۵%) که ازمحل سهمیه ارزی وزارتخانه مربوطه تخصیص میگردد، بهنگام گشایش
اعتباراسنادی دریافت خواهدشد.
٢ـ١) دریافت معادل ریالی بخش (٩۵%) «حداکثر شامل ١٠% میانپرداخت و ٨۵% فاینانس»که ازمنابع تسهیلات خارجی استفادهمیشود درزمان گشایش اعتباراسنادی ضرورت ندارد، لیکن دریافت وثایق و تضمین های معتبر و کافی باتوجه به اعتبار متقاضی و بنابه تشخیص آن بانک، ضروری است.
تبصره : گشایش اعتباراسنادی فاینانس (وهزینه های مرتبط با آن) برای وزارتخانه ها، سازمانها و شرکتهای دولتی وابسته (که ازبودجه عمومی دولت استفاده می کنند)، موکول به ارائه تائیدیه سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مبنی بر پیشبینی بودجه ریالی لازم بمنظور پرداخت معادل ریالی بخش فاینانس درسررسیدهای بازپرداخت اقساط خواهدبود.
٣ـ١) بانکها میتوانند معادل ریالی آن بخش ازپیشپرداخت ارزی اعتبارات اسنادی که با استفاده از تسـهیلات فاینـانس توسـط بخـش خصوصـی گشـایش مـیشـوند (بنابرقرارداد تامین مالی مربوطه و تائیدیه اداره سیاستها و مقررات ارزی این بانـک) را بهنگام گشایش اعتباراسنادی دریافـت نمـوده و بقیـه معـادل ریـالی بخـش نقـدی اعتباراسنادی بـه میـزان ارزش اسـناد کـالای حمـل شـده در هر مرحلـه و یـا ارزش صورتحساب خدماتی دریافتی ازکارگزار را به تناسب دریافت نمایند.
بدیهی است دریافت وثایق و تضمین های معتبر و کافی برای مانده بخش نقدی و مبالغ فاینانس با تشخیص و مسئولیت بانک گشایش کننده اعتبار اسنادی خواهدبود.

٢ـ نظربه اینکه بنابر مصوبات مربوط مقرر است که وزارت امور اقتصادی و داراییبازپرداخت تسهیلات میان مدت و بلندمدت اعتباردهندگان خارجی که برای اجرای
طرحهای برنامه دوم و سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مورد استفاده شبکه بانکی و دستگاههای اجرایی قرارگرفته است، را تامین نماید، رعایت مقررات مندرج درتبصره ٢٢ قانون برنامه پنجساله دوم و ماده ٨۵ قانون برنامه پنجساله سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی کشور و آئین نامه اجرایی آن و نیز دریافت وثایق کافی یا تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور الزامی است.
دراین راستا بانکهای گشایش کننده اعتبار مکلفند ضمن رعایت مراتب یادشده، در هر طرح یا پـروژه فرم پیوست (شماره ۵-١) را تکمیل و به اداره تامین اعتبارات ارزی ارسال نمایند.

٣ـ پرداخت و عدم پرداخت حق ثبت سفارش بابت اصل و هزینه هـای جنبـی ایندسـته از تسهیلات تابع قانون بودجه کل کشور سال مربوطه خواهدبود.

۴ـ تمدید سررسید اعتبارات اسنادی گشایش شده ازمحل تسهیلات منابع خارجی.

۴-۱) تمدیدسررسیداعتباراتاسنادیفاینانستاقبلازنقطهشروع بازپرداخت، مطابق مقررات کلی مربوط به تمدید اعتبارات اسنادی بلامانع است.
۴-۲) تمدید سررسید اعتبارات اسنادی فاینانس بنحویکه منجربه تمدید دوره استفاده از تسهیلات و تعویق شروع بازپرداخت شود باتوجه به ضرورت هماهنگی با اعتباردهنده نیازمند هماهنگی و کسب موافقت قبلی این بانک است.
۴-۳) چنانچه تمدید سررسید اعتبارات اسنادی فاینانس مستلزم هزینه های اضافی گردد، لازم است هزینه های مزبـور بـه نـرخ ارز روز تقاضـای تمدیـد توسـط خریـدار تامین گردد.

١ـ تسهیلات ارزی ازمحل حساب ذخیره ارزی برای واردات (کالاوخدمات)

دراجرای ماده ۶٠ اصلاحی قانون برنامه سـوم توسـعه اقتصـادی، اجتمـاعی و فرهنگی جمهوریاسلامیایران، آئیننامه اجرایی مربـوط، شـرایط و ضـوابط اعطـای
تسهیلات ارزی مصـوب مـورخ ٧٩/٩/٢٧ ، مصوبات هیات امنای حساب ذخیـره ارزی موضوع مـاده ٨ آئیننامه اجرایی قانون مذکور و پیوستهای شـماره ٣-١ الـی ٣-٣۴ بدینوسیله نحوه اعطای تسهیلات ارزی فوق الـذکر درچـارچوب مقـررات، شـرایط و ضوابط مزبور، قرارداد عاملیت منعقده آن بانک با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و رعایت موارد زیر جهت اقدام اعلام میگردد:

١- تعاریف :

١-١) دوره استفاده از تسهیلات (Disbursement Period) :

از تاریخ پادارشدن اولین اعتباراسنادی گشایش یافته آغاز میگردد و می بایست تاریخ دقیقی بعنوان آخرین فرجه برداشت ازمحل تسهیلات مشخص شود.

۱-۲ ) (Grace Period) تنفس دوره :

شروع دوره تنفس پس از اسـتفاده کامـل از تسـهیلات یـا پایـان دوره اسـتفاده از تسهیلات (هرکدام که زودتر باشد) خواهدبود و مدت آن طبق تشخیص و نظر آن بانک و براساس مصوبات هیات امنای حساب ذخیره ارزی میباشد.

۱-۳) (Repayment Period) تسهیلات بازپرداخت دوره :

دورهای است که درطی آن تسهیلات اعطـایی بازپرداخـت مـیشـود کـه سررسـید نخستین قسط بازپرداخت پس از سپری شدن دورهتنفس خواهد بود.

۱-۴) مدت دقیق تامین مالی هر طرح با توجه به شرایط خاص هرطرح توسط آن بانک تعیـین میگردد، مدت مزبور حداکثر از ٨ سال تجاوز نخواهدکرد که حداکثر ٣سـال آن دوره استفاده و حداکثر ۵سال آن دوره بازپرداخت خواهدبود. بخشی از حداکثر زمان مجاز دوره استفاده و حداکثر زمان مجاز دوره بازپرداخت با توجه به طـرح و بـه تشـخیص بانک عامل به دوران تنفس اختصاص مییابد. مگرآنکه براساس مصوبات هیات امنـای حساب ذخیره ارزی مدت تسهیلات دوره های فوقالذکر تغییر یافته باشد.

۱-۵) مبنای نرخ سود :

مبنای محاسبه نرخ سود تسهیلات، نرخ لیبور (LIBOR) شش ماهه ارزهای موضوع قرارداد تسهیلات که درصفحات LIBOR٠٢ ، LIBOR٠١ و SIOR سیستم
رویترز قابل دسترسی میباشند، خواهدبود. درصورت عدم دسترسی به صفحات فوق الذکر، نرخهای صفحات ٣٧۵٠ و ٢٠٧٨۵ تله ریت جایگزین شود.

٢ـ مبلغ قرارداد عاملیت منعقده با سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور و تغییرات بعدی آن را به اداره عملیات ارزی این بانک اعلام و اعلامیه مسدودی ارز دریافت نمایند.
بانکهای عامل مجازند نسبت به تصویب طرح، انعقاد قرارداد اعطای تسهیلات با متقاضیان از محل حساب ذخیره ارزی، فراتر از مبلغ سقف قرارداد عاملیت فوق الذکر اقدام و مراتب رابرای صدور اعلامیه مسدودی در هرمورد به این اداره [note]اداره مقررات ارزی[/note]اعلام نمایند.
٣ـ تسهیلات موضوع این بخشنامه باید درسقفهای مجاز تسهیلات اعطائی آن بانک با رعایت سقفهای فردی و باتوجه به ضوابط، مقررات و دستورالعملهای صادره توسط واحدها و ادارات ذیربط این بانک منظور و اعطاء گردد.
۴ـ اعطای تسهیلات به دلارآمریکا، دلارکانادا، دلاراسترالیا، پوندانگلیس، یورو، فرانکسوئیس ، ینژاپن ، کرون دانمارک و کرون سوئد مجازاست.
۵ ـ نرخ تسعیر درهرمورد که ضرورت پیداکند نرخ روز بازار خواهدبود.
۶-آن بانک میبایست باتوجـهبـه قـرارداد عاملیـت منعقـده بـا سـازمان مـدیریت و برنامه ریزی کشور نسبت به مانده تعهدنشده قرارداد مذکور (امضاء قرارداد بامشـتری تعهد محسوب میشـود)، هرشـشمـاه یکبـار هزینـه تعهـدی معـادل ٠/١٢۵درصـد در سال محاسبه و به حساب ذخیره ارزی نزد اداره عملیات ارزی این بانک واریز نماید.
٧- اعطای تسهیلات ارزی میبایست درچارچوب یکی از عقود اسلامی بـین آن بانـک و مشتری صورتگیرد.
٧-١) شروع دوره استفاده از تسهیلات، تاریخ پادار شـدن اولـین اعتباراسـنادی مربوطـه خواهدبود.
٢ـ٧) دوره استفاده ازتسهیلات حداکثر درسقف های مجـاز قابـل تغییـر اسـت. مشـروط به اینکه از کل سقف زمانی معینشده (طی تصمیمات هیـات امنـای حسـاب ذخیـره ارزی) برای دورههای مذکور تجاوز ننماید.
٧-٣) ازآنجائیکه اعطای تسهیلات در چارچوب یکی از عقوداسلامی مجازاست، لذا شرایط بازپرداخت تسهیلات نیز میبایستی بارعایت مفاد این دستورالعمل و مقررات حاکم بر عقود اسلامی و حداکثر مدت تامین مالی (شامل دوره استفاده از تسهیلات ، دوره تنفس و دوره بازپرداخت) هرطرح بموجب شرایط و ضوابط مصوب هیات امنای حساب ذخیره ارزی تنظیم گردد .
٨ـ سودتسهیلات توسط بانک عامل درپایان هرششماه نسبت به مانده استفاده شده (یاپرداخت نشده) تسهیلات محاسبه میشود.
١ـ٨) سود دوره استفاده از تسهیلات درچارچوب عقد مربوطه محاسبه و در اقساط دوره بازپرداخت منظور میگردد.
۸-۲) نرخ سود تسهیلات اعطایی باتوجه به نرخ سود بین بانکی ارزهای مربوطه دربازار بین المللی (LIBOR) شش ماهه باضافه دو درصد خواهدب ود مگر در مواردیکه براساس تصمیمات هیات امنای حساب ذخیره ارزی نرخ و رویه دیگری تعیین شود.
۸-۳) ۶٠ (شصت) درصد سود تسهیلات اعطایی به بانک عامل و ۴٠ (چهل) درصد بقیه نیز به حساب ذخیره ارزی واریز گردد. توضیح اینکه نرخ سهم سود بانک حداقل ٢ درصد یا ۶٠ درصد سود تسهیلات اعطایی، هرکدام که بیشتر باشد، خواهدبود.

۸-۴) نحوه محاسبه نرخ سود:

٨-۴-١) نرخ محاسبه سود تسهیلات نرخ LIBOR شش ماهه دو روز کاری قبل از اولین معامله اسناد خواهد بود که شروع دوره محاسبه سود تسهیلات درنظر گرفته میشود، نرخ مذکور جهت محاسبه سود در طول دوره ششماهه مربوطه قابل اعمال است و بهمین ترتیب نرخ لیبور شش ماهه بعدی اعمال و سود محاسبه خواهدشد. درصورت وجود مدت زمانی کمتر از ۶ماه درپایان دوره استفاده از تسهیلات، مبنای محاسبه نرخ لیبور شش ماهه خواهدبود.
٨-۴-٢) در دوره بازپرداخت اقساط نرخ LIBOR شش ماهه ٢ روز کاری پیش از شروع هر دوره بازپرداخت اقساط (۶ماهه) اعمال و محاسبه خواهدشد.

٨-۵) آن بانک میبایست در سررسید بازپرداخت، اصل و سود سهم دولت را به همان ارز موضوع قرارداد با مشتری پس از چهار روزکاری به حساب ذخیره ارزی نزد این بانک واریزنماید.
تبصره : باتوجه به عدم شمول نرخ LIBOR به کرون سوئد درمورد ارز مزبور نرخ SIOR ششماهه به اضافه ٢درصد ملاک محاسبه خواهدبود.

٩ـ استفاده ازتسهیلات درچارچوب مقررات مربوط به واردات کالا و خدمات و از طریق افتتاح اعتباراسنادی دیداری خواهدبود.

١ـ٩) برگهای ثبت سفارش و اصلاحیه های بعدی آن باید بمیزان تسهیلات ارزی اعطایی دارای مُهر آن بانک با درج عبارت »ازمحل حساب ذخیره ارزی» بوده و نزد وزارت بازرگانی ثبت سفارش شده باشد. مگر در مواردی که براساس مقررات مربوطه انجام ثبت سفارش نزد وزارت بازرگانی ضروری نباشد.
٩-٢) آن بانک میبایست پس از گشایش اعتباراسنادی، اطلاعات ثبت سفارش آن را باتوجه به دستورالعمل شماره ٣/ن ظ١١٢٣ تاریخ ٨١/٣/۶ به این بانک ارسال نماید. (پیوست شماره ٣-٩)
٩-٣) تمدید سررسید اعتبارات اسنادی گشایش یافته به دفعات، بادرنظرگرفتن محدوده مجاز دوره های استفاده و بازپرداخت تسهیلات بلامانع است.
٩-۴) انجام اصلاحات اعتبارات اسنادی گشایش یافته به دفعات، تابع مجموعه مقررات ارزی بخش اول «واردات» خواهدبود.
۵) نظر باینکه وجه اسناد اعتبار اسنادی ازمحل تسهیلات ارزی اعطایی پرداخت میشود بنابراین تأمین پیش پرداخت ریالی اعتبارات اسنادی توسط متقاضی (بیش از آورده نقدی متقاضی بموجب شرایط و ضوابط اعطای تسهیلات و عقد مربوطه) موضوعیت ندارد.
٩-۶) درج و حذف شرط ارائه گواهی بازرسی در شرایط اعتباراسنادی موکول به نظر آن بانک خواهدبود.
٩-٧) مهلت گشایش اعتباراسنادی حداکثر یکسال ازتاریخ انعقاد قرارداد با مشتری میباشد.
٩-٨) آورده نقدی درخواست کننده تسهیلات، درصورت نیاز، ازمحل خرید ارز از آن بانک و یا ارائه ارز توسط متقاضی، قابل تأمین است.
١٠ ـ پس از سه ماه از تاریخ انعقاد قرارداد نسبت به مانـده اسـتفادهن شـده تسـهیلات ارزی هزینه تعهد، بهمیزان ٠/١٢۵ درصد درسال تعلق میگیرد که میبایسـت هرشـش مـاه یکبار توسط آنبانک محاسبه و ازمشتری دریافت گردد
تبصره: دریافت معادل ریالی هزینه تعهد متعلقـه بـه بانـک عامـل از مشـتری بـه نـرخ روز بلامانع است.
١١ـ آن بانک میبایست نسبت به پرداخت وجه اسنادمعامله شده و صورتحسابهای تاییدشده براساس دستورالعمل شماره م د/٨٨٠ مورخ ٨٠/۵/٣٠ مدیریت کـل امـور بین الملـل و عملیات ارزی این بانک اقدام نماید.(پیوست شماره ٣-١٠)
١٢ـ طبق مصوبات هیات امنای حساب ذخیره ارزی بازپرداخـت تسـهیلات ارزی بـه ارز، ممکن میباشد.
تبصره: درصورتیکه دراثرتغییر قوانین و مقررات ویاتصمیمات دولت ، صدور تمام یا بخشـی از کالاها و خدمات واحد تولیـدی کـه تسـهیلات بـرای ایجـاد یاتوسـعه آن دریافـت شده است، ممنوعشود و مشتری بانک نتواند درآمد لازم را برای بازپرداخت تسهیلات به ارز تامیننماید، مراتب جهت اقدامات لازم به این بانک منعکس گردد.
١٣ـ تخفیف های اعطایی موضوع مناطق محروم طبق مصوبات هیأت امنای حسـاب ذخیـره ارزی ازسهم سود دولت کسر می گردد.
١۴ـ آن بانک میبایست گزارش اقدامات انجام شده و عملکرد قراردادهای منعقده را مطابق فرم پیوست (شماره ٣-١١ ) بصورت ماهانه تنظیم نموده یک نسخه از آن را به دبیرخانه هیات امنای ارزی مستقر درسازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و یک نسخه بـه اداره آمار و تعهدات ارزی ارسال نماید.

٢ـ تسهیلات ارزی ازمحل حساب ذخیره ارزی برای صادرات (کالاوخدمات)

به موجب مصوبه شماره ١٠۵/٩۵۵٣ مورخ ٧٩/١٢/٢٠ هیأت امناء حساب ذخیره ارزی مبلغ پانصدمیلیون دلار برای تامین مالی صادرات کالا و خدمات در قالب اعتبار خریدار و اعتبار فروشنده در چارچوب آئین نامه اجرایی ماده (۶٠) اصلاحی قانون
برنامهسوم، تخصیصیافتهاست. مقتضیاست بارعایت شرایط و ضوابط آییننامه مزبور، مفادآئین نامه تامین مالی صادرات (کالا و خدمات) مصوب ٧٩/٩/٢٠ شورای پول و اعتبار و اصلاحات بعدی، مفاد قرارداد عاملیت و نکات ذیل نسبت به اعطای تسهیلات ارزی اقدام نمایند:
١ـ مبلغ قرارداد عاملیت منعقده با سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و تغییرات بعدی آنرا به اداره عملیات ارزی این بانک اعلام و اعلامیه مسدودی ارز اخذ نمایند.
٢ـ تسهیلات موضوع این بخشنامه باید درسقفهای مجاز تسهیلات اعطایی آن بانک منظورشود.
٣ـ اعــطاء تسهیلات بـه دلارآمریکـا، دلارکانـادا، دلاراسـترالیا، پونـدانگلیس، یـورو، فرانک سوئیس ، ینژاپن ، کرون دانمارک و کرون سوئد مجازاست. به منظور نگهـداری سقف قرارداد عاملیت میبایست معادل دلاری قراردادهای منعقده به ارزهای غیردلار را براساس نرخ برابری آنها به دلارآمریکا محاسبه و مراقبت نمایند که مجموع آنها بـه نرخ روز انعقاد آخرین قرارداد ازسقف قرارداد عاملیت تجاوزننماید. مبنـای محاسـبه برابری اسعار به دلار آمریکا، نرخهای خرید به خرید ارزها طبق نرخ نامه روزانـه ایـن بانک میباشد.
۴ـ نرخ تسعیر تسهیلات اعطایی به ریال درهرمورد که ضرورت پیداکند، نرخ روز ارز خواهدبود.
۵ـ هزینه مدیریت پسازانعقاد قرارداد به مأخذ ٠/١٢۵ درصد مبلغ قرارداد محاسبه و ازگیرنده تسهیلات اخذگردد.
۶ـ استفاده از تسهیلات صرفاً در چارچوب مقررات مربوط به صادرات کالا و خدمات خواهد بود.
تبصره : مهلت گشایش اعتباراسنادی حداکثر شـشمـاه ازتـاریخ انعقـاد قـرارداد باگیرنـده تسهیلات میباشد.
٧ـ پس از سه ماه ازتاریخ انعقاد قرارداد نسبت به مانـده اسـتفاده نشـده تسـهیلات ارزی هزینه تعهد، بهمیزان ٠/١٢۵ درصد درسال تعلق میگیرد که میبایسـت هرشـش مـاه یکبارتوسط آن بانک محاسبه و ازگیرنده وصول گردد.
٨ـ سود و کارمزد متعلقه دردوره بازپرداخت توسط بانک عامل درپایان هرششماه نسبت به مانده استفاده شده تسهیلات محاسبه و ازگیرنده تسهیلات اخذگردد.
تبصره ١: سودمتعلقه دردوره استفاده ازتسهیلات محاسبه و به حسـاب گیرنـده تسـهیلات منظور و دردوره بازپرداخت بـه اقسـاط مسـاوی همـراه اقسـاط اصـل و سـود دوره بازپرداخت ازگیرنده تسهیلات وصول گردد.
تبصره ٢: بانکها مجاز به اخذ سود و کارمزد روی سود انباشته دردوره استفاده از تسهیلات نمیباشند.
٩ـ آنبانک میبایست نسبت به پرداخت وجه اسناد معامله شده و صورت وضعیتهای تاییدشده طبق شرایط اعتبارات اسنادی پس از کسر مبلغ پیش پرداخت اقدام و اطلاعات مربوط شامل شماره اعتباراسنادی، نام گیرنده تسهیلات و مبلغ پرداختی را به اداره عملیات ارزی این بانک اعلام نماید. اداره عملیات ارزی عین ارزدرخواستی را دروجه آن بانک پرداخت خواهدنمود.
١٠ـ ضروریست آنبانک درسررسید بازپرداخت اقساط، اصل و سهم سود دولت را به همان ارز موضوع قرارداد طی دوروزکاری بهحساب ذخیره ارزی نزد این بانک
واریزنماید.
١١ـ گزارش اقـدامات انجـامشـده و عملکـرد قـــراردادهای منعقـــده مطـابق فـرم (پیوست شماره ۴-١) بصورت ماهانه تنظیم گردیده و یک نسـخه از آن بـه دبیرخانـه هیات امناء حساب ذخیره ارزی مستقر درسازمان مـدیریت و برنامـهریـزی کشـور و یکنسخه به این بانک ارسال شود.

بمنظــور توســعه صــادرات جمهــوری اســلامی ایــران و افــزایش تــوان رقابــت صادرکنندگان کالاها و خدمات قابل صدور ایرانی در سایر کشورها، بانکها می توانند با استفاده ازمنابع ارزی خود، ”حساب ذخیره ارزی“[note]ستفاده از تسهیلات حساب ذخیره ارزی در چارچوب این آئین نامه منوط به رعایت مقررات و
دستورالعملهای مربوط به نحوه استفاده از حساب ذخیره ارزی که از طریق بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به آن بانک ابلاغ گردیده و رعایت سایر مقررات مربوطه میباشد. [/note]، تسهیلات دریافتی از سایر بانکها و موسسات خارجی و سایر منابع ارزی نسبت به اعطای تسهیلات در چـارچوب ایـن آئین نامه بصورت انفرادی یا سندیکایی اقدام نمایند.

١ـ تعاریف:

خریدار:
واردکننده کالاها و خدمات از ایران در سایر کشورها.
فروشنده:
صادرکننده کالاها و خدمات از ایران به سایر کشورها.
بانک داخلی:
هر بانک تجاری یا تخصصی یا هر موسسه اعتباری غیربـانکی مجـاز از سـوی بانـک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
بانک خارجی:
بانک فعال در عملیات بانکی بین المللی در سایر کشورها.
بانک مرکزی:
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
صندوق:
صندوق ضمانت صادرات ایران.
ضامن:
صندوق ضمانت صادرات ایران یا هر موسسه بین المللی بیمه ای یا بانکی معتبـر کـه منفرداً یا مشترکاً بازپرداخت تسهیلات در سررسید را ضمانت می نماید.
قرارداد تجاری:
قرارداد فروش کالاها و خدمات صادراتی منعقده بین فروشنده و خریـدار یـا پروفـرم صادره توسط فروشنده و مورد قبول خریدار .
قرارداد تسهیلات :
قرارداد اعطای تسهیلات منعقده بین بانک داخلـی (تسـهیلات دهنـده) از یکسـو و بانک/خریدار خارجی یا فروشنده ایرانی (گیرنده تسهیلات) ازسوی دیگر.
اعتبار اسنادی :
اعتبار اسنادی غیرقابل برگشت گشایش شده توسط بانک خارجی به نفع فروشنده در چــارچوب آخــرین مقــررات متحدالشــکل اعتبــارات اســنادی اتــاق بازرگــانی بین المللی (UCP۶٠٠)
(Buyer’s Credit) خریدار اعتبــار :
تسهیلاتی که بمـوجب قرارداد تسهیلات (درارتباط با صادرات کالا/خدمات) ازطریـق بانک داخلی (تسهیلات دهنده) دراختیار بانک /خریدار خارجی (گیرنـده تسـهیلات) قرار می گیرد.
(Supplier’s Credit) فروشنده اعتبار :
تسهیلاتی که بموجب قرارداد تسهیلات (درارتباط با صادرات کالا/خدمات) دراختیـار فروشنده قرار می گیرد.

٢- ضوابط اعطای تسهیلات صادراتی:

۲-۱- بانکهــای داخلــی مــی تواننــد بــه تشــخیص و مســئولیت خــود بــه هــر گیرنــده تســهیلات (بانک /خریدارخارجی و یا فروشنده) مورد قبول خود، تحت قرارداد عمومی و یـا قـرارداد مـوردی تامین مالی صادرات به صورت اعتبار خریدار و یا اعتبار فروشنده بصورت انفرادی یا سـندیکایی بـا رعایت سقفهای مجازتسهیلات اعطا نمایند.
تبصره : بانکهای داخلی می توانند برای تامین مالی بخش ایرانی پروژه های چند ملیتی در سایر کشـورها بـا بانکهای خارجی تسهیلات دهنده در آن پروژه ها مشارکت/همـاهنگی و بـه صـورت مسـتقل و یـا سندیکایی تسهیلات اعطا نمایند.
٢-٢- اعطای تسهیلات درمقابل پوشش کافی ازجمله ضمانت قابـل قبـول بانـک داخلـی بـرای تضـمین بازپرداخت تسهیلات و جبران خسارت ،امکان پذیر است.
تبصره ١- صندوق ضمانت صادرات ایران فهرست کشورهای مورد نظر خود برای صدور ضمانت نامه تامین مالی صادرات و اصلاحات بعدی آن را به بانک مرکزی ج.ا.ا و سیستم بانکی کشور اعلام می نماید.
تبصره ٢- چنانچه ضمانت بازپرداخت توسط ضامن، کل مبلغ تسهیلات اعطایی را پوشش ندهد بانک داخلی می تواند تضمین اضافی متناسب با مبلغ تسهیلات بدون پوشش مطالبه و یا خود با دریافت هزینه ریسک مناسب برای مبلغ تسهیلات بدون پوشش قبول ریسک نماید.
٣-٢- اعطای تسهیلات موکول به دریافت اعتبار اسنادی غیــرقابل برگشت برای پرداخت مبلغ مندرج در قرارداد تجاری به فروشنده می باشد.
تبصره : اعطای تسهیلات خارج از چارچوب اعتبار اسنادی با تشخیص و تقاضای بانـک داخلـی و موافقـت بانک مرکزی امکان پذیر است.
۴-٢- اعطای تسهیلات موکول به رعایت ضوابط اعتباری و مقررات داخلی بانک تسهیلات دهنده می باشد.

تبصره ١- درصورت تضمین بازپرداخت توسط بانک یا موسسه معتبر بین المللی و یا گشایش اعتبـار اسـنادی مدت دار غیرقابل برگشت توسط اینگونه بانکها ، اعطای تسـهیلات بـه متقاضـیان آن کشـورها بـا تشخیص بانک عامل بلامانع می باشد.
تبصره ٢- چنانچه صندوق ضمانت صادرات ایران بازپرداخت تسهیلات به اینگونه کشورها را تضـمین نمایـد ، اعطای تسهیلات پس از اخذ مجوز بانک مرکزی مجاز می باشد.
۶-٢- تسهیلات موردنظر برای صادرات کالاها و خدماتی قابل اعطا است کـه حـداقل ۶٠ درصـد ارزش آن کالاها ساخت ایران و یا ۶٠ درصد ارزش آن خدمات توسط صادرکنندگان ایرانی قابل ارائـه باشـند .
تشخیص این امر درمورد کالا برعهده دستگاه ذیربط و درخصوص خدمات فنی و مهندسی برعهـده کمیته موضوع ماده ١٩ آئین نامه مقررات حمایتی دولت برای صادرات خدمات فنی و مهندسـی مـی باشد.
٧-٢- بمنظور تامین سرمایه موردنیاز به ارز در تولید یا تامین کالاهای صادراتی یا ملزومات موردنیاز پروژه های فنی و مهندسی، بانکها مجازند نسبت به پرداخت تسهیلات ارزی قبل از حمل کـالا و یـا ارایـه خدمات (در سقف نیاز ارزی) ، به تولیدکننده یا صادرکننده اقدام نمایند.

٣- مراحل اجرایی اعطای تسهیلات :

١-٣- بررسی امکان اعطای تسهیلات:
١-١-٣- درخواست تامین مالی از بانک داخلی:
تقاضای استفاده از تسهیلات صادراتی با ذکر مبلغ و مشخصات قرارداد تجاری ازسوی متقاضی به بانک داخلی ارائه می گردد.
٢-١-٣- پس از دریافت گواهی اولیه ضامن برای تضمین تسهیلات و اطمینان از گشایش اعتبارات اسنادی و یا تعیین و توافق سایر روشهای پرداخت (با رعایت تبصره ذیل بند ٣-٢ ، بانک تسهیلات دهنده ضمن بررسی مدارک و انجام مذاکــرات و پیش بینی منابع لازم ،موافقت مشــروط خود را به متقاضی اعلام مینماید.
٣-١-٣- امضای قرارداد تسهیلات و نافذ شدن آن:
پس از توافق طرفین درمورد کلیه جنبه های مالی، حقوقی، اجرایی و ضمانتی، قرارداد تسـهیلات امضاء و بین طرفین مبادله می شود. با محقق شدن پیش شـرطهای مـوردنظر، بانـک تسـهیلات دهنده موثر شدن قرارداد و موافقت قطعی خود با اعطای تسهیلات را به گیرنده تسـهیلات اعـلام می نماید.
٢-٣- شرایط انعقاد قرارداد تسهیلات: قرارداد تسهیلات باید حاوی جزئیات مالی، حقـوقی و اجرایـی موردنظر بانک داخلی ازجمله نکات زیر باشد:
١-مشخصات اعطاکننده و گیرنده تسهیلات
٢-مشخصات فروشنده و خریدار- طرفهای قرارداد تجاری
٣-مشخصات کالاها و خدمات موضوع قرارداد تجاری
۴-مبلغ و نوع ارز قرارداد
۵-تعیین نرخ سود تسهیلات اعطایی (شامل هزینه منابع و سود بانک تسهیلات دهنده) بـا مشـخص نمودن نرخ پایه برای محاسبه سود (نرخ ثابت یا شناور) و مبنا و حاشیه سود درمورد نرخ شناور.
تبصره : نرخ سود تسهیلات ارزی صادراتی جهت طرحهایی کـه دارای پوشـش صـندوق ضـمانت صادرات میباشند،یک درصد کمتر در نظر گرفته میشود.
۶-تعیین نحـوه محاسـبه و پرداخـت سـود تسـهیلات و سررسـیدهای آن در دوره برداشـت و بازپرداخت.
تبصره : سود تسهیلات و سایر هزینه های مربوط به دوره برداشت در همان دوره و اصل اقساط بـه همراه سود متعلقه آن در دوره بازپرداخت توسط گیرنده تسهیلات پرداخت می شود
٧-تعیین نرخ هزینه تعهد و نحوه محاسبه و پرداخت آن برای اعتبارات میان مدت.
٨-تعیین نرخ هزینه مدیریت و نحوه محاسبه و پرداخت آن برای اعتبارات میان مدت.
٩-تعیین وجه التزام پرداخت خسارت تاخیر تادیه و نحوه محاسبه و پرداخت آن.
١٠-تعیین مشخصات حسابهای مربوط جهت وصول اصل، سود و سایر مبالغ قابل پرداخـت تحـت قرارداد تسهیلات.
١١-شرایط نافذ شدن قرارداد تسهیلات : پس از احراز شرایط تعیین شده ازسـوی بانـک تسـهیلات دهنده ازجمله ضمانت بازپرداخت و تعیین روش پرداخت قابل قبول ، موثر شدن قرارداد تسـهیلات به صورت کتبی به گیرنده تسهیلات اعلام خواهد شد.
١٢-دوره برداشت یا استفاده از تسهیلات: از تاریخ موثر شدن قرارداد تسهیلات ضروریست تـاریخ دقیقی بعنوان آخرین فرجه برای برداشت تسهیلات مشخص و درج گردد . دوره مذکور بـا موافقـت ضامن و بانک تسهیلات دهنده متناسب با اصلاح قرارداد تجاری قابل تمدید می باشد.
١٣-شرایط پرداخت مبلغ قرارداد تجاری: در قراردادهای کوتاه مدت تا حـداکثرکل مبلـغ قـرارداد تجاری و در قراردادهای میان مدت ٨۵ درصد مبلغ قـرارداد تجـاری وحـق بیمـه ضـامن از محـل تسهیلات قابل اعطا می باشد
تبصره : درقراردادهای میان مدت حداقل ١۵ درصد مبلغ قرارداد تجاری و ١۵ درصد حق بیمه ضــامن مـی تواندبـــه صـــورت پـــیش پرداخـــت ، میـــان پـــــرداخت و یـــا ترکیبـــی از ایـــن دو ( در قبال اسناد حمل کالا / ارائه خدمات ) تا زمان استفاده از تسهیلات توسـط خریـدار و از طریـق بانک داخلی به فروشنده پرداخت گردد.
١۴- درصورت موافقت بانک تسهیلات دهنده و ضامن با تمدیـد دوره برداشـت تسـهیلات، تمدیـد آخرین فرجه برای نقطه شروع دوره بازپرداخت نیز متناسب با مدت تمدیـد دوره برداشـت بلامـانع خواهد بود، مشروط براینکه پس از تمدید،کل مدت دوره قرارداد تسهیلات از ١٠ سال تجاوز ننماید.
١۵- تعداد اقساط بازپرداخت و تناوب آنها: برای تسهیلات کوتاه مدت در یک یا چند قسط حـداکثر ظرف دوره بازپرداخت و برای تسهیلات میان مدت در اقساط مسـاوی و متـوالی حـداکثر ۶ ماهـه، سررسید اولین قسط حداکثر ۶ ماه پس از نقطه شروع دوره بازپرداخت.
١۶- دوره بازپرداخت تسهیلات:برای کالاهای مصرفی(تسهیلات کوتاه مدت)تا حداکثر دو سال پـس از تاریخ معامله هر سری اسناد حمل و برای کالاهای سرمایه ای، اجرای طرح و صدور خدمات فنی و مهندسی (تسهیلات میان مدت) حداکثر تا ٧ سال از نقطه شروع دوره بازپرداخت به تشخیص بانک
اعطا کننده تسهیلات.
١٧- شــرایط تضــمین یــا وثیقــه تســهیلات تعیــین شــده بــرای کشــور و بانــک خــارجی بــا هماهنگی ضامن
١٨- موارد قصور از ناحیه گیرنده تسهیلات و پیامدهای آن (تعلیق قرارداد تسهیلات و حـال شـدن کل مانده تسهیلات برداشت شده) .
١٩- امکان واگذاری مطالبات ناشی از اعطای تسهیلات به اشخاص ثالث (یا ضامنین).
٢٠- مرجع رسیدگی به اختلافات احتمالی طرفین و حل و فصل آنها.
٢١- قانون حاکم بر قرارداد.
٢٢- التزام ها و شروط ضمن عقد .
٢٣- پیوستهای مرتبط با امور مالی، حقوقی و اجرایی قرارداد.
٢۴- زبان نگارش قرارداد (حتی المقدور به زبانهای فارسی و انگلیسی).

۴- مراجعه به ضامن و مطالبه وجوه تادیه نشده:

١-۴- اقدامات اجرایی درصورت قصور گیرنده تسهیلات:
هرگاه گیرنده تسهیلات در ایفای تعهدات مندرج در قرارداد تسهیلات قصور نماید بانک تسهیلات دهنده باتوجه به مفاد و شرایط «موارد قصور» مذکور در قرارداد تسهیلات، همزمان اقدامات زیر را انجام خواهد داد:
١-١-۴- ارسال اخطار کتبی برای گیرنده تسهیلات طبق شرایط قرارداد.
٢-١-۴- اعلام مراتب به ضامن و بانک مرکزی همراه با اطلاعات لازم.
٣-١-۴- سایر اقدامات آتی براساس شرایط ضمانت نامه ضامن و قراردادهای ذیربط.
٢-۴- مطالبه وجوه تادیه نشده از ضامن:
چنانچه بانک تسهیلات دهنده ظرف مهلت مقرر در قرارداد تسهیلات موفق به وصول مطالبات خود از گیرنده تسهیلات نشود در پایان مهلت مذکور ، مبلغ مورد ضمانت و جبران هزینه های متعلقه را مطابق شرایط ضمانت نامه از ضامن مطالبه و دریافت خواهد نمود.
٣-۴- واگذاری حقوق بانک تسهیلات دهنده به ضامن:
با دریافت مبالغ موردمطالبه بانک تسهیلات دهنده از ضامن، بانک مذکور متناسباً حقوق خود نسبت به قرارداد تسهیلات و یا هرگونه ضمانت و وثیقه مربوط به تسهیلات موردنظر را باتوجه به شرایط ضمانت نامه به ضامن واگذار خواهد نمود.

۵- موارد پیش بینی نشده :

موارد پیش بینی نشده در این آئین نامه ، تابع ضوابط و مقررات مربوط خواهد بود.

بمنظور کمک به توسعه اقتصادی، گسـترش صـادرات و ایجاد اشـتغال، بانکهـای کشور میتوانند جمعاً تا میزان معادل یک میلیارد دلار تسهیلات ارزی در قالب یکـی از عقود قانون عملیات بانکی بدون ربا، با شرایط زیر در اختیار صادرکنندگان (اعم ازصادرات کالا و خدمات) و تولیدکنندگان واجد شرایط قراردهند.
شرایط :

١ـ نوع تسهیلات:

١ـ١) یکساله: برای خرید مواد اولیه و مصرفی
تبصره: نوع تسهیلات در خصوص هزینه های مربوط به صدورخدمات وفق آیین نامه تامین مالی صادرات کالا و خدمات تعیین می شود.
٢ـ١) چهارساله : برای خرید ماشین آلات تولیدی و خدمات مربوطه یا تکمیل طرحهای نیمه تمام و هزینه های مربوط به صدورخدمات.

٢ـ سقف کلی تسهیلات (برای کلیه بانکها):

سقف کلی تسهیلات قابل اعطاء برای کلیه بانکها تا معادل یک میلیارددلار میباشد. بانکها میتوانند ۶٠درصد مبلغ مذکور را برای تسهیلات یـکسـاله و ۴٠درصـد آن را برای تسهیلات چهار ساله تخصیص دهند. سقف کلی تسهیلات براسـاس گزارشـهای دریافــت شــده از بانکهــای ارائــه دهنــده تســهیلات توســط بانــک مرکــزی جمهوری اسلامی ایران نگهداری خواهد شد.
تبصره : بانکها مکلفند آمارتسهیلات تصویبی و پرداختی را ماهانه به اداره آمار و تعهدات ارزی ارسال نمایند.

٣ـ سقف فردی تسهیلات (برای هر متقاضی) :

براساس تشخیص بانک تسهیلات دهنده باستناد ارزیابی خود از متقاضـی و طـرح موردنظر وحداکثر تاسقف پنج میلیون دلار برای اشخاص حقیقی و بیست میلیـون دلار برای هرشخص حقوقی اعماز خصوصی و دولتی مشروط بر اینکه تسهیلات اعطـایی از ۵٪ سرمایه بانک تجاوز ننماید، بلامانع است. اعطـای تسـهیلات بـیش از ایـن مبلـغ پس از تایید بانک مرکزی عملی خواهدبود.
تبصره ١: بانکها در هر مورد ضوابط و مقررات و دستورالعملهای صادره توسط ادارات و واحدهای ذیربط این بانک را درزمینه اعطای تسهیلات و وضـعیت اعتبـاری متقاضـی و سـقف تسهیلات اعتباری موردلحاظ قرارخواهندداد.
تبصره ٢: اعطای تسهیلات ارزی به شرکتها و مؤسسات دولتی منوط بـه اخـذ مجـوز موضـوع ماده ٢٢ قانون عملیات بانکی بدون ربا از اداره اعتبارات این بانک میباشد.
تبصره ٣: اعطای تسهیلات ارزی به اشخاص حقوقی در قالب اعتبار خریدار حداکثر تـا سـقف سی میلیون دلار بلامانع است

۴ـ محل تأمین و اعطاء تسهیلات:

١ـ۴) سپردههای ارزی مشتریان نزد بانکها.
٢ـ۴) ذخایر ارزی بانکها.
٣ـ۴) امکانات شعب خارجازکشور و کارگزاران بانکها.
تبصره : این تسهیلات ازمحل منابع یادشده قابل پرداخت خواهدبود. بانکها با توجه به گردش نقدینگی خود مبلغ و شرایط بازپرداخت تسهیلات اعطایی را تنظیم خواهندنمود.
درصورت عدم انطباق دریافتها و پرداختهای ارزی درکوتاه مدت،دریافت وام ارزی ازبانک مرکزی با نرخهای بین المللی (LIBOR) میسرخواهد بود.

۵ـ واجدین شرایط استفاده از تسهیلات:

١ـ۵) صادرکنندگان کالاهای غیرنفتی، خدمات و تولیدکنندگان.
٢ـ۵) مجریان طرحهای خودگردان با اولویت طرحهای نیمه تمام (به جز طرحهای نیمه تمامی که به تائید اداره تأمین اعتبارات ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از تسهیلات فاینانس برای انجام همان قسمت طرح استفاده میکنند).

۶ـ کارمزد تعهد (Commitment Fee) :

تا ٠/٢درصد درسال بر اساس مانده استفاده نشده تسهیلات از روز تصویب تسهیلات تا روز استفاده از تسهیلات.

٧ـ نرخ سود تسهیلات:

١ـ٧) نرخ سود مورد انتظار تسهیلات به تشخیص بانک عامل باتوجه به نوع ارز و وضعیت اعتباری متقاضی تعیین میگردد.
تبصره: نرخ سود تسهیلات صادراتی بر اساس مفاد آیین نامه تامین مالی صادرات محاسبه می گردد.
٧-٢) نرخ خسارت تاخیر تأدیه نیز باتوجه به شرایط قرارداد و نوع ارز توسط بانک عامل تعیین و بصورت شرط ضمن عقد درقرارداد، درج و به تایید و امضای متقاضی خواهدرسید.

٨ـ دوره استفاده ازتسهیلات:

١ـ٨) تا شش ماه ازتاریخ گشایش اعتباراسنادی برای خرید مواد اولیه و مصرفی.
٢ـ٨) تادوسال از تاریخ گشایش اعتبار اسنادی برای ورود ماشین آلات واجرای طرحها.
٣ـ٨) جهت صدورخدمات بر اساس آیین نامه تامین مالی صادرات کالا و خدمات
تبصره : درصورت سپری شدن دوره استفاده قبل از استفاده کامل از تسهیلات، تمدید دوره مذکور به تشخیص بانک با توجه به مقررات جاری بلامانع است.

٩ـ دوره تنفس:

حداکثر شش ماه پساز استفاده کامل از تسهیلات، یا پایان دوره استفاده از تسهیلات (هرکدام که جلوتر باشد) خواهدبود.

١٠ـ دوره بازپرداخت تسهیلات:

١ـ١٠) ششماه پسازپایان دوره تنفس دریک قسط برای خرید مواداولیه و مصرفی.
٢ـ١٠) حداکثر در هشت قسط مساوی و متوالی شش ماهه که اولین قسط آن پس از انقضای دوره تنفس برای ورود ماشین آلات و اجرای طرحها و صدور خدمات و بنابه تشخیص بانک خواهدبود.
تبصره : دوره استفاده ازتسهیلات جزء دوره بازپرداخت محسوب نمیگردد.

۱۱ـ انعقاد قرارداد و دریافت وثایق:

قراردادهـای اعـطای تسـهیلات به ارز منعقد میگردند و استفاده کنندگان ازتسهیلات متعهد به بازپرداخت عین ارز درسررسیدهای مربوطه خواهند بود. تبدیل
به ریال تسهیلات اعطایی امکان پذیر نبوده و وثیقه، متناسب با کل مبلغ تسهیلات به اضافه سود و هزینه های ارزی مربوطه توسط بانک اعطاء کننده تسهیلات دریافت خواهدشد.

۱۲ ـ ارزیابی و تصمیمگیری:

براساس درخواست متقاضی، ارائه طرح توجیهی و بررسی و تشخیص بانک عامل.

١٣ـ موارد مصرف تسهیلات:

از طریق گشایش اعتباراسنادی و یا حواله در وجه ذینفع.
تبصره ١: بابت گشایش اعتباراسنادی نیازیبه پرداخت پیشپرداختریالی توسط متقاضی نبوده و دراین مورد آن بانک بنابه تشخیص و مسئولیت خود و باتوجه به شرایط و اعتبارمتقاضی تسهیلات، تصمیمات لازم را اخذخواهدنمود.
تبصره ٢: انجام هرگونه تغییر و یااصلاح درشرایط اعتباراسنادی مربوطه، تابع دستورالعملهای کلی مربوط به گشایش، اصلاح و تغییرات اعتباراسنادی خواهدبود.
تبصره ٣: واردات کالا با کسب مجوزهای قانونی و طی مراحل ثبت سفارش در وزارت صنعت، معدن و تجارت و رعایت سایر ضوابط و مقررات مربوط تا معادل پانصدهزاردلارآمریکا با تشخیص و صلاحدید بانک عامل از طریق حواله در وجه ذینفع بلامانع است.

۱۴ـ نحوه ثبت و ارسال آمار

واردات ازمحل تسهیلات اعطایی ازنظر نحوه ثبت و ارسال آمار، واردات ازمحل ارزحاصل ازصادرات تلقی شده و آمار مربوطه بر این اساس به بانک مرکزی گزارش میشود. کدهای مربوطه توسط واحدهای ذیربط اعلام خواهندشد.